Downloaden als Word-document op de Downloadpagina

 

HET EVANGELIE VAN DE DRIE DIMENSIES

In 1884 schreef een rector van een Londense school, onder pseudoniem, dit kleine beeldschone werkje. Het lijkt een vlijmscherpe, wrange, onthullende maatschappijkritische satire zeer kunstig verpakt in een zorgvuldig uitgewerkte metafoor, vergelijkbaar met Candide van Voltaire, Gargantua en Pantagruel van Rabelais en Gullivers Reizen van Swift.
Maar het is meer!
Beschrijft een gewone satire wantoestanden in de maatschappij, klassentegenstellingen, machtswellust, leugen en bedrog, uitbuiting, de kloof tussen arm en rijk, ijdelheid en kortzichtigheid, de schrijvers verzanden allemaal in cynisme omdat ze geen uitweg uit het tranendal zien, geen eschatologie hebben.
Hoe anders is en hoe hoopvol is dit Evangelie van de Drie Dimensies!
Ogenschijnlijk lijkt Platland een beschrijving van Abbott's eigen Victoriaanse tijdsgewricht. Een maatschappij waarin de mensen, vastgeketend in hun klassen, hun vooroordelen, en verblind door hun kortzichtigheid, in de illusie verkeren dat ze in de enig denkbare wereld leven, vergelijkbaar met het leven, wat Plato in de Allegorie van de Grot beschrijft. In Platland leven de bewoners het door hun afkomst gepredestineerde leven, zoals dat overal en in iedere cultuur het geval is. Zij leven niet maar hun leven wordt geleid, bepaald en beperkt door "eigen"gemaakte regels, tradities, normen en waarden, vooroordelen en overtuigingen, die ieder op de plek houden die hem is toebedeeld. In 1964 schreef Herbert Marcuse "De een-dimensionale mens". Er was een rimpeling in de vijver van zelfgenoegzaamheid. Ze dronken een glas en deden een plas en iedereen bleef net zo eendimensionaal als hij was, levend en stervend in zijn eigen Platland. Alleen iemand die zichzelf losgemaakt heeft, buiten de structuur en het systeem, dus buiten de maatschappij geplaatst heeft, kan de krankzinnigheid van het leven in de maatschappij overzien. Alleen de Platlander die de durf heeft de Bol te volgen, kan worden als de Bol en alles begrijpen. "Ieder mens is op ieder moment in staat om zich alles wat er ooit met hem gebeurd is te herinneren en om alles dat overal in het universum gebeurt waar te nemen." schrijft Aldous Huxley in "The Doors of Perception" en in het Evangelie van Thomas staat (logion 2): "Jezus sprak: laat hem die zoekt, zonder ophouden zoeken, totdat hij vindt. En als hij vindt, zal hij in verwarring raken, en als hij in verwarring geraakt is, zal hij zich verwonderen, en hij zal heersen over het Al". Jezus was gewoon een Bol en wees de weg uit Platland, de weg naar de vrijheid!
Dat is de boodschap en de profetische strekking van Platland.
Zoals Edwin Abbott aan het einde van het verhaal verzucht:

"Toch leef ik met de hoop dat deze memoires op een of andere manier, ik weet niet hoe, hun weg mogen vinden naar de harten van de mensheid in enige Dimensie, en een ras van rebellen zal doen opstaan dat zal weigeren zich te beperken tot een bekrompen Dimensionaliteit."

En wat is er tot nu met Platland gebeurd?
Wiskundigen hebben zich op de verpakking van de boodschap gestort, zoals de theologen dat met de evangeliën gedaan hebben. In hun eigen Platland, aan hun eigen Wentbridge-Universiteiten redetwisten ze eindeloos en met vele scherpzinnige argumenten over het Onvoorstelbare, de Vierde Dimensie en over God, wat op hetzelfde neerkomt en nog steeds delen alle Kubussen het lot van dat ongelukkige Vierkant, doodgezwegen, verketterd en opgesloten in psychiatrische inrichtingen. En nog ondergaan al die kleine gave prachtige Bolletjes, die altijd en overal in de hele mensen geschiedenis in Platland geboren worden hetzelfde tragische lot. Platgeperst en misvormd tot Twee-dimensionalen die gedoemd zijn om het bizarre spel in Platland mee te spelen.

Platland

Aan
De bewoners van de RUIMTE IN HET ALGEMEEN
En H. C. IN HET BIJZONDER
Is dit Werk Opgedragen
Door een Nederige Bewoner van Platland
In de Hoop dat
Ondanks het feit dat hij
Eerder met
Met SLECHTS TWEE
Van gedachten gewisseld heeft
Is Ingewijd in de Mysteriën
Van de DRIE Dimensies
Opdat de Burgers van die Hemelse Streek
Alsnog Hoger en Hoger Mogen streven naar
De Geheimen van DE VIER, VIJF OF ZELFS ZES Dimensies
En daarmee mogen bijdragen
Tot de Groei van DE VERBEELDING
En de mogelijke Ontwikkeling
Van die zeldzame en uitnemende Gave van EERBAARHEID
Onder de Superieure Rassen
van de VASTE MENSELIJKHEID
 
 
 

VOORWOORD BIJ DE TWEEDE EN HERZIENE UITGAVE, 1884. DOOR DE UITGEVER

"Ik erken", zei hij - toen ik hem dit bezwaar voorlegde -"Ik erken de waarheid van de feiten van jouw criticus, maar ik erken zijn conclusies niet. Het is waar dat wij in Platland echt een Derde niet onderkende Dimensie, "hoogte" genoemd, hebben, zoals het ook waar is dat je in Ruimteland echt een Vierde, niet onderkende Dimensie, die op dit moment niet met een naam aangeduid wordt, maar die ik "extra-hoogte" zal noemen, hebt. Maar wij kunnen evenmin van onze "hoogte" kennis nemen als jullie van jullie "extra-hoogte" . Zelfs ik - die in Ruimteland geweest ben en het voorrecht heb gehad vierentwintig uur de betekenis van "hoogte" te begrijpen - zelfs ik kan het nu niet meer begrijpen, noch het me met mijn gezichtszin, noch mij door enige verstandelijke methode, voorstellen; ik kan het slechts door het geloof begrijpen.

"De reden is duidelijk. Dimensie houdt richting in, houdt meten in, houdt min of meer in. Welnu, al onze lijnen zijn gelijk en oneindig minimaal dik (of hoog, wat je maar wilt); derhalve is er niets in hen dat onze breinen tot een voorstelling van die Dimensie leidt. Geen "precisiemicrometer"- zoals door een overhaastige Ruimteland-criticus voorgesteld is - zou ons ook maar in het minst kunnen baten; want we zouden niet weten wat, noch in welke richting we zouden moeten meten. Als we een Lijn zien, zien we iets dat lang en helder is; helderheid, evenals lengte, is vereist voor het bestaan van een Lijn. Als de helderheid verdwijnt, dooft de Lijn uit. Vandaar, zeggen al mijn Platlandse vrienden - wanneer ik met hen over de niet onderkende Dimensie die, hoe dan ook, zichtbaar is in een Lijn, praat - , "Oh, je bedoelt de helderheid": en als ik dan antwoord, "Nee, ik bedoel een echte Dimensie", antwoorden ze meteen: "Meet hem dan, of vertel ons in welke richting hij zich uitstrekt"; en dit brengt mij tot zwijgen, want ik kan beide niet. Gisteren nog probeerde ik, toen de Oppercirkel (met andere woorden de Hoge-Priester)de Staats-Gevangenis kwam inspecteren en mij zijn zevende jaarlijkse bezoek bracht, en toen hij me voor de zevende keer de vraag stelde: "Ben jij soms beter?", hem te bewijzen, dat hij, ofschoon hij dat niet besefte, evenzeer "hoog" als lang en breed was. Maar wat was zijn antwoord?: "Jij zegt dat ik "hoog" ben; meet mijn "hoogte" dan en ik zal je geloven". Wat kon ik doen? Hoe kon ik op zijn uitdaging ingaan? Ik was verpletterd en triomfantelijk verliet hij het vertrek.

"Lijkt je dat nog steeds vreemd? Verplaats jezelf dan in een soortgelijke positie. Stel je voor, dat een persoon uit de Vierde Dimensie, die zich verwaardigd heeft je een bezoek te brengen, zou zeggen: "Telkens wanneer je je ogen opent, zie je een Vlak (dat Twee Dimensies heeft) en je daaruit afleidt, dat je een Vast Lichaam ziet (wat Drie Dimensies heeft); maar in werkelijkheid zie je (hoewel je het niet onderkent) ook een Vierde Dimensie, die geen kleur, noch helderheid, noch iets van dien aard is, maar een ware Dimensie, hoewel ik jou zijn richting niet kan aanduiden, en jij ook niet in staat bent die te meten. "Wat zou jij tegen zo'n bezoeker zeggen? Zou je hem niet laten opsluiten? Welnu, dat is mijn lot: en voor ons Platlanders, is het even vanzelfsprekend, om een Kubus, op te sluiten omdat hij de Vierde verkondigt. Wat heerst er helaas toch een sterke verwantschap in het blinde en jachtmakende mensdom in alle Dimensies! Punten, Lijnen, Vierkanten, Kubussen, Extra-Kubussen - wij allen neigen tot dezelfde vergissingen, allemaal - als Slaven van onze eigen Dimensionale vooroordelen. Zoals een van jullie Ruimteland dichters gezegd heeft:

"Eén beroering van de Natuur maakt alle werelden gelijk"

Op dit punt lijkt me de verdediging van het Vierkant onaantastbaar. Ik zou willen dat ik kon zeggen, dat zijn antwoord op het tweede (of morele) bezwaar, even duidelijk en overtuigend was. Er is tegenin gebracht, dat hij een vrouwenhater is; en aangezien op dit bezwaar door diegenen, die door de beschikking van de Natuur de min of meer grootste helft van het ras van Ruimteland uitmaken, hevig de nadruk is gelegd, zou ik dat, in zoverre ik dat eerlijk zou kunnen doen,.uit de weg willen ruimen.. Maar het Vierkant is zo weinig aan het gebruik van de morele terminologie van Ruimteland gewend, dat ik hem onrecht zou doen als ik zijn verdediging tegen deze aanklacht letterlijk zou overschrijven. Derhalve heb ik, als zijn vertolker en samenvatter, de indruk dat  hij, in de loop van een gevangenschap van zeven jaren, zijn eigen persoonlijk inzichten, zowel met betrekking tot Vrouwen als met betrekking tot de Isoscelen of Lagere Klassen, zelf heeft veranderd. Persoonlijk neigt hij nu tot de mening van de Bollen, dat de Rechte Lijnen in vele belangrijke opzichten superieur zijn aan de Cirkels. Maar hij heeft zich, schrijvend als Historicus, (wellicht te sterk) geïdentificeerd met de algemeen, door Platlandse en (naar zijn weten) zelfs Ruimtelandse Historici, in wier geschriften (tot zeer recent) de lotsbestemmingen van Vrouwen en van de scharen van het mensdom zelden vermeldenswaard  en nooit een zorgvuldig beschouwing waardig werden geacht, aanvaarde inzichten.
In een nog meer duistere passage wenst hij nu de Circulaire of aristocratische neigingen, waarvan sommige critici hem natuurlijk de eer gegeven hebben, te verloochenen. Rechtdoend aan het intellectuele vermogen, waarmee een paar Cirkels gedurende vele generaties, hun hegemonie over immense scharen van hun landgenoten gehandhaafd hebben, gelooft hij dat de feiten van Platland, die zonder commentaar van zijn kant voor zichzelf spreken, verklaren, dat Revoluties niet altijd door slachtpartijen onderdrukt kunnen worden en dat de Natuur, door de Cirkels tot onvruchtbaarheid te veroordelen, hen tot het uiteindelijke falen veroordeeld heeft - "en daarin", zegt hij, "zie ik een vervulling van de Grote Wet van alle werelden, dat terwijl de wijsheid van de Mens denkt dat zij met het ene bezig is, de wijsheid van de Natuur haar dwingt zich bezig te houden met een ander, en volledig anders en veel beter iets." Voor de rest, smeekt hij zijn lezers niet te veronderstellen, dat elk minutieus detail. in het dagelijks leven van Platland persé met een ander detail in Ruimteland moet corresponderen; en hij hoopt dat zijn werk, over het geheel genomen, voor die Ruimtelanders met gematigde en bescheiden gemoed die ertoe neigen - pratend over datgene wat van het hoogste belang is maar voorbij de ervaring ligt -  van de ene kant te zeggen, "Dit kan nooit zo zijn", en aan de andere kant, "Het moet precies zo zijn, en wij weten er alles van," zowel suggestief als vermakelijk mag blijken te zijn,.
 
 

INHOUD:

1. Over de Natuur van Platland
2. Over het klimaat en de huizen in Platland
3. Betreffende de Inwoners van Platland
4. Betreffende de Vrouwen
5. Over onze Methoden om elkaar te Herkennen
6. Over Blik-Herkenning
7. Betreffende Onregelmatige Figuren
8. Over de Praktijk van het Schilderen in de Oude Tijden
9. Over de Universele Kleur-Wet
10. Over het Neerslaan van de Chromatische Oproer
11. Betreffende onze Priesters
12. Over de Leer van onze Priesters
 

DEEL II: ANDERE WERELDEN
 

13. Hoe ik een Visoen van Lijnland had
14. Hoe ik tevergeefs probeerde de aard van Platland uit te leggen
15. Betreffende een Vreemdeling uit Ruimteland
16. Hoe de Vreemdeling tevergeefs probeerde mij met woorden de geheimen van Ruimteland uit te leggen
17. Hoe de Bol, na het vergeefs met woorden geprobeerd te hebben, zijn toevlucht tot daden nam
18. Hoe ik in Ruimteland kwam en wat ik daar zag
19. Hoe, ofschoon de Bol mij andere geheimen van Ruimteland liet zien, ik nog meer verlangde, en wat daarvan kwam
20. Hoe de Bol mij in een Visioen bemoedigde
21. Hoe ik poogde de Theorie van de Drie Dimensies aan mijn kleinzoon bij te brengen, en met welk succes
22. Hoe ik toen probeerde de Theorie van de Drie Dimensies met andere middelen te verbreiden, en over de resultaten 

Deel I: Deze Wereld

1. Over de aard van Platland

Stel je een immens vel papier voor waarop rechte Lijnen, Driehoeken, Vierkanten, Vijfhoeken, en ander figuren, in plaats van vast op hun plaats, vrijelijk op of in het oppervlak, heen en weer bewegen, maar zonder de macht om er bovenuit te rijzen of eronder te zinken, net als schaduwen - alleen hard en met lichtgevende randen - en dan heb je een aardig juist beeld van mijn land en landgenoten. Helaas, een paar jaar geleden zou ik gezegd hebben "mijn universum": maar nu is mijn geest voor een hogere kijk op de dingen geopend.
Je zult meteen begrijpen, dat het onmogelijk is, dat er in zo'n land, iets zou zijn wat jullie een "vast" soort noemen; maar ik waag te zeggen dat jullie zullen veronderstellen dat we tenminste door te kijken, Driehoeken, Vierkanten en andere figuren, heen en weer bewegend zoals ik ze beschreven heb, kunnen onderscheiden. Daarentegen zouden we niets van dien aard zien, tenminste niet zo, dat we de ene figuur van de andere zouden kunnen onderscheiden. Er zou voor ons niets anders dan Rechte Lijnen te zien zijn, noch zou er iets anders zichtbaar kunnen zijn; en ik zal de noodzakelijkheid daarvan rap aantonen.
Plaats een penny op het midden van een van jullie tafels in de Ruimte; en kijk er, terwijl je je er overheen buigt, op neer. Het zal een cirkel blijken.
Maar breng nu, terwijl je naar de rand van de tafel terugwijkt, je oog langzaam lager (zodat je op die manier jezelf steeds meer in de positie van de bewoners van Platland plaatst), en je zult merken dat de penny voor je oog steeds meer een ovaal wordt, en op het laatst, als je je oog exact ter hoogte van de rand van de tafel hebt gebracht (zodat je, als het ware, in feite een Platlander bent) zal blijken, dat de penny niet meer als een ovaal verschijnt, en voor zover je kan zien, een rechte lijn geworden is..

Hetzelfde zou gebeuren als je op dezelfde manier een Driehoek, of Vierkant of enige uit karton gesneden figuur, zou behandelen. Zo gauw je er met je oog op de rand van de tafel naar kijkt, zul je merken dat het ophoudt als een figuur aan je te verschijnen, en dat het de gedaante van een rechte lijn krijgt. Neem bijvoorbeeld een gelijkzijdige Driehoek- die bij ons een Handelsman van de achtenswaardige klasse voorstelt. Figuur 1 stelt de Handelsman voor, zoals je hem zou zien als je van bovenaf over hem heenbuigt; de figuren 2 en 3 stellen de Handelsman voor zoals je hem zou zien als je oog zich vlakbij het oppervlak, of bijna op het oppervlak van de tafel zou bevinden; en als je oog zich precies ter hoogte van het oppervlak van de tafel zou bevinden (en dat is zoals wij hem in Platland zouden zien) zou je slechts een rechte lijn zien.

Ik hoorde toen ik in Ruimteland was, dat jullie zeelieden zeer vergelijkbare ervaringen hebben als zij jullie zeeën doorkruisen en een ver verwijderd eiland of kust aan de horizon zien liggen. Het verre land kan baaien, landtongen, afwisselende hoeken naar binnen en buiten, in elke aantal en afmeting hebben; toch zie je daar van een afstand geen enkele van (tenzij de zon er inderdaad stralend op schijnt en de uitsteeksels en inhammen door middel van licht en schaduw onthuld worden), niets dan een grijze ononderbroken lijn op het water.

Nou, dat is precies wat wij zien wanneer een van onze driehoekige of andere kennissen ons in Platland nadert. Omdat er bij ons noch zon, noch enig licht van een zodanige aard, dat het schaduwen kan maken, is, beschikken wij over geen enkel van de hulpmiddelen voor het zicht, die jullie in Ruimteland hebben. Als onze vriend dichter bij ons komt zien we dat zijn lijn langer wordt; als hij ons verlaat wordt die kleiner: maar nog steeds ziet hij eruit als een rechte lijn; of hij nou een Driehoek, Vierkant, Vijfhoek, Zeshoek, Cirkel, of wat je maar wil is - hij ziet er niet anders uit dan een rechte Lijn. Je zou je misschien kunnen afvragen, hoe wij onder deze ongunstige omstandigheden in staat zijn onze vrienden van anderen te onderscheiden; maar ik zal het antwoord op deze zeer voor de hand liggende vraag beter en gemakkelijker kunnen geven, als ik eerst de bewoners van Platland beschrijf. Laat ik voor dit ogenblik dit onderwerp opschorten en een paar woorden vertellen over het klimaat en de huizen in ons land.

2. Over het Klimaat en de Huizen in Platland

In onze huizen is geen enkel raam: want het licht komt evengoed in onze huizen als daarbuiten binnen, dag en nacht, altijd en overal gelijk, of we het nu weten of niet. De vraag "Wat is de oorsprong van het licht? " en het pogen de oplossing daarvan te vinden, met geen ander resultaat dan het onze gekkenhuizen volpropte met zogenaamde oplossers, was bij onze geleerden in de oude tijden, een belangwekkende en vaak bestudeerde vraag. Vandaar dat de Wetgever, na vruchteloze pogingen om deze onderzoekingen, door ze onderhevig te maken aan een zware belastingheffing, indirect te onderdrukken, die, betrekkelijk recent, absoluut verbood. Ik helaas, -alleen ik in Platland- ken de oplossing van dit geheimzinnig probleem nu maar al te goed, maar ik kan mijn kennis aan ook maar niet één van mijn landgenoten duidelijk maken. En ik wordt bespot - ik, de enige bezitter van de waarheid over de Ruimte en van de theorie over het binnendringen van het Licht vanuit de wereld van de Drie Dimensies - alsof ik de gekste van de gekken zou zijn! Maar laat ik over deze schandelijkheden ophouden: laat ik terugkeren naar onze huizen.

De meest algemene vorm voor de bouw van een huis is vijfzijdig of pentagonaal, zoals in de begeleidende figuur. De twee Noord-kanten RO, OF, vormen het dak en hebben meestal geen deuren; op het Oosten is een kleine deur voor de Vrouwen; op het Westen een veel grotere voor de Mannen; de Zuid-kant of vloer is gewoonlijk deurloos.

Vierkante en driehoekige huizen zijn niet toegestaan en wel hierom. De hoeken van een Vierkant (en nog meer die van een gelijkzijdige Driehoek) zijn veel puntiger dan die van een Pentagonaal, en daaruit volgt, omdat de lijnen van onbezielde voorwerpen (zoals huizen) vager zijn dan de lijnen van de Mannen en Vrouwen, dat er geen gering gevaar bestaat dat de hoekpunten van een vierkant of driehoekig huis ernstige verwondingen zou kunnen toebrengen aan een onbedachtzame of misschien verstrooide reiziger, die daar opeens tegenaan zou lopen; en reeds in de elfde eeuw van onze tijdrekening werden bij Wet driehoekige huizen wereldwijd verboden, de enige uitzonderingen waren vestingwerken, kruitmagazijnen, barakken en andere staatsgebouwen, waarvan het ongewenst was dat het algemeen publiek die zonder behoedzaamheid zou naderen.

In deze periode werden vierkante huizen, hoewel het door belastingen werden ontmoedigd, overal nog toegestaan. Maar drie eeuwen later besloot de Wet dat de hoek van een Pentagonaal, de kleinste huishoek was die in verband met de publieke veiligheid, in alle steden met een bevolking van meer dan tienduizend, strikt toegestaan kon worden. Het gezond verstand van de gemeenschap heeft de pogingen van de Wetgever gesteund; en nu heeft de pentagonale bouw, zelfs op het platteland, al het andere vervangen. Alleen nu en dan kan een oudheidkundige nog, in een nogal ververwijderd en achterlijk landbouwdistrict, een vierkant huis ontdekken.

3. Betreffende de Inwoners van Platland

Onze Soldaten en de Laagste Klassen van Arbeiders zijn Driehoeken met twee gelijke zijden, ieder ongeveer elf inches lang, en met een basiszijde die zo kort is (vaak niet meer dan een halve inch) dat zij aan de top een zeer scherpe en geduchte hoek vormen. Wanneer hun basissen  van het meest ontaarde type zijn (niet meer dan het achtste gedeelte van een inch) zijn hun punten zo extreem scherp, dat ze inderdaad nauwelijks van Rechte Lijnen of Vrouwen onderscheiden kunnen worden. Bij ons worden, net als bij jullie, deze Driehoeken van andere onderscheiden doordat ze Isoscelen genoemd worden; en op de volgende bladzijden.zal ik met die naam naar hen verwijzen

Onze Midden-Klasse bestaat uit Gelijkbenige of Gelijkzijdige Driehoeken.

Onze Beroepsbevolking en de Beschaafde Mensen zijn Vierkanten (tot welke klasse ikzelf behoor) en Vijfzijdige Figuren of Pentagonalen.

Daarboven komt de Adelstand, waarin verscheidene graden zijn, te beginnen bij de Zeszijdige Figuren of Hexagonalen, en van daaruit toenemend in het aantal van hun zijden tot zij de eerbare titel van Polygonaal bereiken. Tenslotte wordt hij, wanneer het aantal van de zijden zo talrijk wordt en de zijden zelf zo klein, dat het figuur niet meer van een cirkel onderscheiden kan worden, opgenomen in de Circulaire of Priester-Orde. En dat is de hoogste klasse van allen.

Het is bij ons een Natuur-Wet dat een mannelijk kind één zijde meer zal hebben dan zijn vader, zodat (als regel) elke generatie één stap op de ladder van ontwikkeling en adeldom zal stijgen. Dus de zoon van een Vierkant is een Pentagonaal; de zoon van een Pentagonaal een Hexagonaal enzovoort.

Maar voor de Handelslieden geldt deze regel niet altijd, en nog minder vaak voor de Soldaten en voor de Arbeiders, waar inderdaad nauwelijks van gezegd kan worden dat ze, omdat hun zijden niet allemaal gelijk zijn, de naam van menselijke figuren verdienen. De Natuur-Wet geldt voor hen daarom dus niet. En de zoon van een Isoscele (dat is een Driehoek met twee gelijke zijden) blijft toch een Isoscele. Desalniettemin is zelfs voor een Isoscele alle hoop, dat zijn nageslacht uiteindelijk boven zijn ontaarde toestand zal uitstijgen, niet uitgesloten. Want over het algemeen wordt gezien, dat na lange reeksen van militaire successen, of noeste en kundige werkzaamheden, de meer intelligente onder de Ambachtslieden en Soldaten, een lichte toename van hun derde zijde of basis en een inkrimping van hun twee andere zijden vertonen. Onderlinge huwelijken ( gearrangeerd door de Priesters) tussen de zonen en dochters van deze meer intellectuele leden van de lagere klassen leveren een nageslacht op, dat steeds meer het type van de Gelijkzijdige Driehoek benadert.

Zelden wordt door Isoscele ouders - gezien de grote aantallen geboorten bij Isoscelen -  een echte en te waarmerken Gelijkzijdige Driehoek opgeleverd. Van de kant van de zogenaamde voorouders van de toekomstige Gelijkzijdige vereist een zodanige geboorte niet alleen een reeks van zorgvuldig gearrangeerde onderlinge huwelijken, maar ook gedurende vele generaties een lange, voortdurende oefening in soberheid en zelfbeheersing en een geduldige, systematische en voortdurende ontwikkeling van het intellect van de Isoscelen, net als van hun antecedenten.

De geboorte van een ware Gelijkzijdige Driehoek uit Iscoscele ouders is, vele mijlen in het rond, in ons land een onderwerp van vreugde. Het kind wordt, na een streng door Gezondheids- en Maatschappelijke Commissie uitgevoerd onderzoek, als het als Regelmatig gewaarmerkt is, met een plechtige ceremonie toegelaten tot de klasse van Gelijkzijdigen. Hij wordt dan meteen van zijn trotse maar treurende ouders afgepakt en geadopteerd door een of andere  kinderloze Gelijkzijdige, die door een eed gebonden is, het kind vanaf dat moment nooit meer toe te staan zijn voormalige huis te betreden of zelfs maar zijn verwanten aan te kijken, uit angst dat het onervaren organisme, door middel van onbewuste nabootsing, weer tot zijn erfelijke niveau zou kunnen terugvallen.

Het schaarse opduiken van een Gelijkzijdige uit de gelederen van zijn als slaaf geboren voorouders wordt, niet alleen door de arme slaven zelf, verwelkomd als een sprankje licht en hoop geworpen op het eentonige vuil van hun bestaan, maar ook door Aristocratie in het algemeen; want alle hogere klassen zijn zich er goed van bewust dat deze zeldzame verschijnselen, aangezien zij er weinig of niets toe bijdragen om hun eigen privileges tot gemeengoed te maken, als de meest zinvolle barrière tegen een revolutie van onder af, dienen.

Zou het spits-hoekige grauw helemaal, zonder uitzondering, volledig  van hoop en eerzucht beroofd zijn, dan zouden zij wellicht  in enige van hun vele opruiende oproeren, leiders gevonden hebben, die in staat waren geweest om zelfs de wijsheid van de Cirkels door hun grotere aantallen en kracht  te overtreffen. Maar een wijze beschikking van de Natuur heeft verordend dat hun scherpe hoek, naarmate de werkende klasse in intelligentie, kennis en alle deugd groeit, ook in dezelfde mate zal toenemen en de betrekkelijke onschuldige hoek van de Gelijkzijdige Driehoek zal benaderen. Derhalve ziet men bij de meest onmenselijken en geduchten van de klasse van soldaten, dat zij - schepsels in hun gebrek aan intelligentie nagenoeg op het niveau van vrouwen - als zij toenemen in de mentale begaafdheid, die nodig is om van hun enorme doordringende kracht profijt te hebben, zij tegelijkertijd  in doordringingsvermogen zelf afnemen.

Hoe bewonderenswaardig is deze Wet van de Compensatie! En wat een volmaakt bewijs van de natuurlijke geschiktheid en, zou ik bijna zeggen, van de goddelijke oorsprong van de aristocratische structuur van alle Staten van Platland! Door een oordeelkundig gebruik van deze Natuur-Wet zijn de Polygonalen en de Cirkels, door gebruik te maken van de onbedwingbare en grenzeloze veelbelovendheid van de menselijke geest, bijna altijd in staat een oproer in de kiem te smoren. Ook de Kunst komt Wet en Orde te hulp. Het is doorgaans mogelijk gebleken sommigen van de meest intelligente leiders van de rebellie - door een kleine kunstmatige samenpersing of verwijding van de kant van onze Staats natuurkundigen -  volmaakt Regelmatig te maken en hen meteen tot de geprivilegieerde klassen toe te laten; een veel groter aantal, die nog onder de norm zijn, worden, aangelokt door het vooruitzicht om uiteindelijk geadeld te worden, ertoe overgehaald de Staats-Ziekenhuizen, waar zij hun leven lang in eenzame opsluiting gehouden worden, in te gaan; slechts een of twee van de meer koppige, dwaze en hopeloos onregelmatigen worden geëxecuteerd.

Dan wordt het armzalige gespuis van de Isoscelen, zonder plannen en leiders, of door het smalle lijf van hun broeders, die de Oppercirkel in dienst heeft voor dit soort noodtoestanden, gespietst ; of eigenlijk worden zij vaker, door middel van afgunst en verdachtmakingen, die vakkundig door de Circulaire partij onder hen verspreid worden, aangezet tot wederzijdse oorlogvoering en gaan zo door elkaars hoeken ten onder. Niet minder dan honderdentwintig oproeren, naast tweehonderden vijfendertig kleinere uitbarstingen zijn er in onze annalen opgetekend; en allen zijn die op die manier geëindigd.

4. Betreffende de Vrouwen.

Plaats een naald op de tafel. Kijk er dan zijdelings, met je oog in het vlak van de tafel,  naar en je ziet er de hele lengte van; maar, als je in de lengte kijkt, zie je slechts een punt en dan is de naald praktisch onzichtbaar geworden. Precies zo is het met ieder van onze Vrouwen. Wij zien haar, als haar zijkant naar ons toegekeerd is, als een rechte lijn; wanneer het deel dat op ons oog valt het eind, wat haar oog of mond bevat - want bij ons zijn die twee organen identiek - is, dan zien we behalve een geweldig glanzende punt, niets; maar wanneer de achterkant zich aan onze blik vertoont dan zal haar achteruiteinde haar - omdat het enkel minderglanzend en inderdaad vaag als een onbezield voorwerp is - tot een soort Onzichtbare Kap dienen.

Het moet nu duidelijk zijn dat de gevaren waaraan wij door onze Vrouwen blootgesteld zijn tot de laaghartigste eigenschap in Platland moet behoren. Indien zelfs de hoek van een achtenswaardige Driehoek in de Midden-Klasse niet zonder gevaren is; indien tegen een Arbeider oplopen een snee oplevert; indien een botsing met een Officier van de Militaire Klasse een ernstige wond veroorzaakt; indien slechts een aanraking met de top van een Gewoon Soldaat doodsgevaar met zich meebrengt;- hoe zou dan tegen  een Vrouw oplopen, iets anders dan een volledige en onmiddellijke verwoesting, kunnen betekenen? En wat moet het zelfs voor de meest voorzichtige moeilijk zijn, wanneer een Vrouw onzichtbaar of slechts als een vage minderglanzende punt zichtbaar is, om altijd een botsing te voorkomen.

Er zijn in verschillende tijden in de verschillende Staten van Platland veel verordeningen gemaakt, om dit gevaar te minimaliseren.; en in de Zuidelijke en minder gematigde klimaten waar de zwaartekracht groter is en de menselijke wezens meer geneigd zijn tot onachtzame en onwillekeurige bewegingen, zijn de Wetten betreffende Vrouwen natuurlijk veel strenger. Maar men kan uit de volgende samenvatting een algemeen overzicht van het Statuut krijgen,

• Ieder huis zal slechts voor gebruik door Vrouwspersonen, een ingang op de Oostzijde hebben, ; alle vrouwspersonen zullen daar, en niet door de Mannen- of Westelijke deur, "op een gepaste en respectvolle wijze" door binnenkomen
• Geen Vrouwspersoon zal, op straffe des doods, op enige publieke plaats lopen zonder doorlopend een Vredes-kreet aan te houden
• Ieder Vrouwspersoon die terecht tot lijdster aan de Sint Vitusdans, toevallen, chronische verkoudheid vergezeld van hevig niezen, of enige ziekte die noopt tot onwillekeurige bewegingen, verklaard is zal onmiddellijk vernietigd worden.

Al met al wordt onze belangrijkste beveiliging niet in de Wet-Geving, maar in de belangen van de Vrouwen zelf gevonden. Want ofschoon zij door een achterwaartse beweging een onmiddellijke dood kunnen veroorzaken, zijn hun eigen tere lijven, tenzij zij er in slagen meteen hun stekende uitsteeksel uit het tegenspartelende lijf van hun slachtoffer terug te trekken, aan verbrijzeling blootgesteld.

De macht van de Mode is ook op onze hand. Ik heb er al op gewezen dat in sommige minder beschaafde Staten geen enkele vrouw op een publieke plaats mag staan zonder haar achterkant van rechts naar links te bewegen. Dit gebruik is, onder vrouwen die, voor zover als de herinnering van de Figuren in alle goedgeregeerde Staten kan terugreiken, aanspraak maken op fatsoen, algemeen aanvaard geweest. Het wordt voor alle Staten als een blamage gezien dat de wetgeving, wat zo zou behoren te zijn en wat een natuurlijk instinkt in elke eerbare vrouw is, zou moeten afdwingen .De ritmische en, als ik zo mag zeggen, goedgemoduleerde deining van de achterkant bij onze vrouwen van de Circulaire kaste wordt door de vrouw van de gewone Gelijkzijdige, die niet meer dan slechts een eentonige slingering als het zwaaien van een slinger kunnen bereiken, benijd en geïmiteerd; en het regelmatige zwaaien van de Gelijkzijdige wordt niet minder door de vrouw van de progressieve en ambitieuze Isoscelen, bij wier families bij de vrouwen nog geen "achterkant-beweging" , van welke soort dan ook, tot levensbehoefte is geworden,.bewonderd.  Vandaar dat in elke familie van stand en aanzien "achterkant-beweging" even gebruikelijk is als de tijd zelf en dat de echtgenoten en zonen zich in deze huisgezinnen tenminste op een onvatbaarheid voor onzichtbare aanvallen kunnen verheugen .

Denk nou niet dat onze Vrouwen niet in staat zijn genegenheid te tonen. Maar ongelukkigerwijs heeft in het Zwakke Geslacht de hartstocht van het moment, de overhand over elke andere overweging. Dat is natuurlijk een noodzaak die uit hun ongelukkige aanpassing voortspruit. Want zij zijn, aangezien zij geen aanspraak kunnen maken op een hoek en in dit opzicht zelfs inferieur aan de laagste klasse van de Isoscelen zijn, dientengevolge volledig van denkvermogen verstoken en kunnen zij noch nadenken, oordelen, noch vooruitzien en hebben zij nauwelijks een geheugen. Vandaar dat zij zich, in hun vlagen van razernij, geen afspraken kunnen herinneren en geen onderscheid kunnen maken. Ik ken zelfs een geval waarin een Vrouw haar hele gezin uitgeroeid had en een half uur later, toen de woede over was en de brokstukken weggeveegd waren, vroeg wat er met haar echtgenoot en haar kinderen gebeurd was.

Het is daarom duidelijk dat je een Vrouw, zolang ze in een positie verkeerd waarin zij kan ronddraaien, niet moet irriteren. Als je ze in hun vertrekken - die met het oogpunt om hen dat vermogen te ontzeggen zijn geconstrueerd - hebt, kun je doen en zeggen wat je wil; want dan zijn zij op geen enkele manier in staat onheil aan te richten en zullen ze zich daar, een paar minuten later, niets meer van het voorval, waarin zij je op dat moment  met de dood bedreigden, noch van de beloften, die jij nodig achtte om haar razernij te bezweren, herinneren,.

Over het geheel verlopen onze huiselijke verhoudingen, behalve in de lagere lagen van de Militaire Klassen, moeiteloos. Daar veroorzaakt het gebrek aan tact en diplomatie, van de kant van de echtgenotenm bij tijd en wijle onbeschrijfelijke rampen. Omdat zij teveel op de aanvalswapens van hun scherpe hoeken vertrouwen in plaats van op hun verdedigingszintuigen als gezond verstand en redelijke veinzerij, negeren deze roekeloze schepsels maar al te vaak de voorgeschreven bouw van de vrouwenvertrekken, of ergeren buitenshuis hun vrouwen met onbedachtzame bewoordingen die zij weigeren meteen terug te trekken. Bovendien stelt een bot en stompzinnig ontzag voor de letterlijke waarheid hen niet in staat die kwistige beloften, waardoor de meer verstandige Cirkel in één moment zijn gade tot bedaren kan brengen, te maken. Het resultaat is een slachtpartij; evenwel niet zonder voordelen, omdat het de  beestachtigere en lastigere Isoscelen elimineert; en door veel van onze Cirkels wordt de vernielzucht van het Zwakke Geslacht beschouwd als een van de vele door de Voorzienigheid beschikte uitvindingen om een overvloedige bevolking in toom te houden en de Revolutie in de kiem te smoren.

Toch kan ik niet zeggen dat, zelfs in onze best geregelde en de meest jullie benaderende Circulaire families, het ideaal van een gezinsleven zo verheven is als bij jullie in Ruimteland. Er heerst vrede, in zoverre als de afwezigheid van slachtpartijen die naam mag hebben, maar er is noodzakelijkerwijs weinig overeenstemming in smaken en ambities; en de behoedzame wijsheid van de Cirkels heeft ten koste van huiselijke gemak, de veiligheid verzekerd. Het is in elk Circulaire of Polygonaal huishouden sinds onheuglijke tijden de gewoonte geweest - en tegenwoordig is het onder de vrouwen van onze hogere klassen een instinct geworden - dat de moeders en dochters hun ogen en monden doorlopend in de richting van hun echtgenoten en hun vrienden gericht houden; en voor een dame van aanzien zou het zou als een soort van voorteken voor het verliezen van haar maatschappelijke positie beschouwd worden als zij haar achterkant naar haar echtgenoot zou toewenden. Maar deze gewoonte is, zoals ik aanstonds zal laten aantonen, hoewel het de veiligheid bevordert, niet zonder nadelen.

In het huis van de Arbeider of achtenswaardige Handelsman, waar het de vrouw  is toegestaan haar achterkant naar haar echtgenoot , terwijl zij haar huishoudelijke werkzaamheden verricht, toe te draaien, zijn er in ieder geval pozen van rust, waarin de vrouw, behalve het zoemende geluid van de onafgebroken Vredes-kreten, gezien noch gehoord wordt; maar in de huizen van de hoogste klassen heerst er maar al te vaak geen vrede. Daar zijn de welbespraakte mond en het glanzende doordringende oog altijd  naar de Meester van het gezin gericht; en het licht zelve houdt niet meer aan dan de stroom van vrouwelijke praatjes. De tact en vaardigheid die toereikend zijn om de steek van de Vrouw te vermijden is niet te vergelijken met de taak om een Vrouwenmond te stoppen; en hoewel de vrouw absoluut niets te zeggen heeft en absoluut geen beperkingen in verstand, gevoel of geweten heeft, die haar beletten dat allemaal te zeggen, hebben niet weinige cynici opgemerkt, dat zij de voorkeur aan het gevaar van de dodelijke maar onhoorbare steek, boven de veilige welluidendheid van het andere eind van de Vrouw, geven.

Voor mijn lezers in Ruimteland moge de toestand van onze Vrouwen terecht betreurenswaardig lijken en dat is het inderdaad. Een Mannelijke van het laagste soort van de Isoscelen kan naar enige verbetering van zijn hoek en naar de uiteindelijke verheffing van zijn gehele ontaarde kaste, uitzien; maar geen enkele Vrouw kan voor haar sekse zo'n hoop koesteren. "Eenmaal een Vrouw, altijd een Vrouw" is het Decreet van de Natuur; en juist de Wetten van de Evolutie schijnen haar die gunsten te onthouden. Toch kunnen we uiteindelijk de wijze Predestinatie, die verordonneerd heeft dat zij, aangezien zij geen hopen koesteren, daarom ook geen geheugen hebben om zich de ellende en vernederingen, die tegelijkertijd een voorwaarde vormen voor hun bestaan en de basis zijn voor de organisatie van Platland te herinneren en geen voorgevoel hebben om daar rekening te houden, bewonderen

5. Over onze Methode om elkaar te Herkennen

Het antwoord is drieledig. Het eerste herkenningsmiddel is het zintuig van het horen, wat bij ons veel verder ontwikkeld is dan bij jullie en wat ons in staat stelt onze vrienden, niet alleen aan hun stem van elkaar te onderscheiden, maar zelfs om een onderscheid tussen de verschillende klassen te maken, tenminste in zoverre het de drie laagste orden, de Gelijkzijdige, het Vierkant en de Pentagonaal - betreft, want de Isoscelen tel ik niet mee. Maar als we stijgen op de maatschappelijke ladder wordt het proces van door het horen onderscheiden en onderscheiden worden steeds moeilijker, deels omdat de gave tot stem-onderscheiding een plebejische deugd, die onder de Aristocratie niet sterk ontwikkeld is, is. En overal waar enig gevaar voor bedrog is, kunnen we deze methode niet vertrouwen. Onder onze laagste orden zijn de stemorganen tot een hogere graad dan die om te horen, ontwikkeld, zodat een Isoscele gemakkelijk de stem van een Polygonaal kan nadoen, en, met enige oefening, zelfs die van een Cirkel. Daarom neemt men gewoonlijk zijn toevlucht tot een tweede methode.

Onder onze Vrouwen en lagere klassen - over onze hogere klassen zal ik straks praten - is het gevoel  bij alle gelegenheden tussen vreemdelingen en wanneer het niet om het individu maar om de klasse gaat, de belangrijkste herkenningstest. Wat derhalve onder de hogere klassen in Ruimteland "kennismaking" heet,  is bij ons de werkwijze van "voelen" . "Sta mij toe u te vragen om te voelen en gevoeld te worden door Mijnheer Zo-en-zo" is nog steeds, onder de meer ouderwetsen van onze landgenoten in gebieden, die ver van de steden verwijderd zijn, de gebruikelijke manier voor de Platland-kennismaking. Maar in de steden en onder zakenlieden worden de woorden "gevoeld door" weggelaten en wordt de zin afgekort tot, "Mag ik u vragen Mijnheer Zo-en-zo te voelen?", aangezien wordt aangenomen dat het "voelen" wederzijds is. Onder onze nog modernere en temperamentvolle jonge heren - die uiterst afkerig zijn van overbodige inspanning en ten hoogste onverschillig voor de zuiverheid van hun landstaal - wordt de formule nog verder ingekort door het gebruik van "voelen" in een technische zin, die "om-aan-te-bevelen-met-de-bedoeling-om-te-voelen-en-gevoeld-te-worden" betekent; en op dit moment sanctioneert het "jargon" van de galante of snelle maatschappij zulke barbaarsheden als "Mijnheer Smith, sta mij toe Mijnheer Jones te voelen"

Moge mijn Lezer niet veronderstellen, dat "voelen" bij ons de saaie verrichting is die het bij jullie zou zijn, of dat wij het nodig vinden om alle zijden rondom elk individu te voelen, voordat we de klasse waar hij toe behoort, kunnen vaststellen. Langdurige oefening en training, begonnen op de scholen en voortgezet met de ervaring van het dagelijkse leven, stelt ons in staat door ons tastgevoel meteen onderscheid te maken tussen de hoeken van een Gelijkzijdige Driehoek, Vierkant en Pentagonaal; en ik hoef niet te zeggen dat de hersenloze top van een scherphoekige Isoscele het meest stompzinnige gevoel geeft. Daarom is het als regel, niet nodig, om meer dan een enkele hoek van een individu te voelen;  als men die eenmaal heeft vastgesteld, vertelt dat ons wat de klasse van diegene tot wie wij ons gericht hebben is, tenzij hij inderdaad tot de hogere afdelingen van het Adeldom behoort. Zelfs van een Magister Artium van onze Universiteit van Wentbridge (pseudoniem van Cambridge, noot van de vertaler) is bekend dat hij een tienzijdige met een twaalfzijdige Polygonaal met elkaar heeft verwisseld; en er is in of buiten die befaamde Universiteit nauwelijks een Doctor in de Wetenschappen, die zou kunnen beweren dat hij vlotjes en zonder aarzelen tussen een twintigzijdig en een vierentwintigzijdig lid van de Aristocratie, onderscheid zou kunnen maken

Diegenen van mijn lezers, die zich de uittreksels van het statuut van de Wetgevende Macht met betrekking tot de Vrouwen, die ik hierboven gegeven heb, herinneren, zullen meteen gemerkt hebben dat het kennismakings-proces door contact wel wat zorg en takt vereist. Zo niet, dan zouden de hoeken de onvoorzichtige Voeler onherstelbare verwondingen kunnen toebrengen. Het is  voor de veiligheid van de Voeler onontbeerlijk dat de Gevoelde volmaakt stilstaat. Een beweging, een onrustige wijziging in de positie, ja zelfs een hevige niesbui, is al eerder voor de onvoorzichtige fataal gebleken en voor velen is daardoor een vriendschap in de kiem gesmoord. Dit is in het bijzonder het geval onder de lage klassen van de Driehoeken. Bij hen zit het oog zover van hun top, dat zij nauwelijks merken wat zich aan het uiterste van hun raamwerk afspeelt. Bovendien hebben zij een ruwe onbehouwen aard en zijn zij niet gevoelig voor de tere aanraking van een hooglijk gecoördineerde Polygonaal. Het is dan ook geen wonder dat een onwillekeurige beweging van het hoofd, de Staat wel eens van een waardevol leven heeft beroofd!

Ik heb gehoord dat mijn uitnemende Grootvader - een van de minst onregelmatigen van zijn ongelukkige klasse van Isoscelen, die inderdaad kort voor zijn verscheiden, van de Gezondheids- en Maatschappelijke Commissie vier van de zeven stemmen  voor zijn toelating tot de klasse van de Gelijkzijdigen, kreeg - vaak een dergelijke misser die zijn over-over-over-Grootvader, een achtenswaardige Arbeider met een hoek of brein van 59°30', was overkomen, met een traan in zijn eerbiedwaardige oog, betreurde. Volgens zijn relaas spietste mijn onfortuinlijke Voorvader, aangetast door rheuma, tijdens de handeling van het gevoeld worden, door een plotselinge beweging per ongeluk de Grote Man door zijn diagonaal; en daarmee wierp hij, deels ten gevolge van zijn lange gevangenschap en aftakeling, en deels door de morele schok die alle verwanten van mijn Voorvader doorvoer, onze familie anderhalve graad terug in hun klim naar betere dingen. Het gevolg was dat het familiebrein in de volgende generatie  op slechts 58° geregistreerd werd, en niet eerder dan in de loop van vijf generaties werd de verloren grond herwonnen, de volle 60° bereikt en de Verheffing uit de Isoscelen uiteindelijk bereikt. En zo'n hele reeks van calamiteiten door één klein ongelukje in het proces van Voelen!.

Op dit punt denk ik dat ik sommige van mijn beter geschoolde lezers zullen uitroepen: "Hoe zouden jullie in Platland iets kunnen weten over hoeken, graden of minuten?" Wij kunnen een hoek zien omdat wij, in het gebied van de Ruimte, twee rechte lijnen naar elkaar toe zien neigen; maar jullie, die niets anders dan één rechte lijn tegelijk, of in elk geval slechts een aantal stukjes van rechte lijnen allemaal op een rechte lijn kunnen zien - hoe kunnen jullie ooit ook maar één hoek onderscheiden en sterker nog,  hoeken van verschillende grootte registreren?"

Ik antwoord dat wij, ofschoon wij geen hoeken kunnen zien, die wel  en met een grote nauwkeurigheid, kunnen afleiden. Onze gevoelszin, noodzakelijk en door lange oefening ontwikkeld, stelt ons, hoewel wij geen hulp hebben van een regel of hoekmeting, in staat om hoeken veel nauwkeuriger dan jullie met je gezichtsvermogen, te onderscheiden. Ook moet ik niet vergeten uit te leggen dat wij belangrijke natuurlijke hulpmiddelen hebben. Het is bij ons een Natuur-Wet, dat het brein van een Isoscele  met een halve graad, of dertig minuten, begint en (zo het al toeneemt) met een halve graad in elke generatie zal toenemen, totdat het doel van 60° is bereikt, de staat van slavernij wordt verlaten en de vrije man de klasse van Regelmatigen betreedt.

Dientengevolge heeft de Natuur zelve ons een opgaande schaal of Alfabet van hoeken, per halve graad tot 60°, geleverd, waarvan  in elke school door het hele land voorbeelden zijn geplaatst. Dankzij incidentele terugvallen, en vaker nog door   morele en intellectuele stagnatie en door de buitengewone vruchtbaarheid van de Criminele Klasse en de klasse van de Vagebonden, is er altijd een grote overvloed van individuen van de halve-gradige en eengradige klasse en een behoorlijke overdaad aan Voorbeelden tot 10°. Deze zijn totaal van burgerrechten verstoken en een groot aantal van hen, die zelfs niet over voldoende intelligentie voor oorlogvoering beschikken, worden door de Staat in dienst van het onderwijs gesteld . Onbeweeglijk vastgeketend om elke mogelijkheid van gevaar te vermijden, worden zij in de klaslokalen van onze Kinder-Scholen neergezet en daar worden zij door de Commissie van Opvoeding gebruikt met de bedoeling het kroost van de Midden-Klasse die tact en intelligentie bij te brengen, waarvan deze rampzalige schepsels volslagen verstoken zijn.

In sommige Staten worden de Voorbeelden af en toe gevoederd en wordt hen toegestaan om een aantal jaren te leven; maar in de meer gematigde en beter geregeerde Staten vindt men dat het op den lange duur voor de onderwijsbelangen van de jonge mensen voordeliger is om hen voedsel te onthouden en de Voorbeelden elke maand - wat ongeveer de duur van de voedselloze leven van de Crimineel is - te vernieuwen. In de goedkopere scholen wordt, wat door het langere leven van het Voorbeeld gewonnen wordt, weer, deels door de uitgaven voor voedsel en deels door de verminderde precisie van de hoeken, die door een paar weken van doorlopend "Voelen" beschadigd worden, verloren. Evenmin moeten we vergeten als wij de voordelen van het duurdere systeem opsommen, eraan toe te voegen, dat er een neiging, hoewel nauwelijks merkbaar, tot afname van de overvloedige populatie van Isoscelen is - een onderwerp dat iedere Staats-Man in Platland doorlopend in het oog houdt. Over het algemeen ben ik - ofschoon ik niet onbekend ben met het feit dat er, in veel door het volk verkozen School-Besturen, een reactie ten gunste van het "goedkope systeem", zoals het genoemd wordt, is - geneigd te denken dat dit een van de vele gevallen is waarin uitgeven de meest ware economie is.

Maar ik moet mij niet door vragen van School-Bestuur-politiek van mijn onderwerp laten afbrengen. Er is voldoende geloof ik, gezegd, om aan te tonen dat Herkenning door Voelen niet zo'n saaie of onzekere handelswijze is als wellicht verondersteld wordt, en het is overduidelijk betrouwbaarder dan Herkenning door Horen. Blijft echter, zoals hierboven is uitgelegd, het bezwaar dat deze methode niet zonder gevaar is. Om deze reden geven velen in de Midden- en Lagere Klassen, en zonder uitzondering in de Polygonale en Circulaire categorieën, de voorkeur aan een derde methode, waarvan de beschrijving  voor het volgende hoofdstuk bewaard wordt.

6. Over de Herkenning door Zien

Dat deze kracht in elke streek en voor elke klasse bestaat is het resultaat van de Mist; die gedurende het grootste gedeelte van het jaar in alle delen, behalve in de tropische zones, overheerst. Datgene wat bij jullie in Ruimteland een onverdeeld kwaad is, dat het landschap uitwist, de geest neerslachtig maakt en de gezondheid verzwakt, wordt bij ons als een zegen beschouwd, nauwelijks minder dan de lucht zelve, en als de Zuster van de kunsten en de Ouder van de wetenschappen. Maar laat ik mijn bedoeling, zonder verdere lofredenen op dit heilzame Element, uitleggen .

Indien de Mist niet zou bestaan,  zouden alle lijnen gelijk en niet van elkaar te onderscheiden helder lijken; en dat is in feite  in die ongelukkige landen waar de atmosfeer volmaakt droog en doorschijnend is, het geval. Maar overal waar een rijke aanvoer van Mist is, zijn voorwerpen, die op een afstand van, zeg drie voet, zijn, aanmerkelijk vager dan die op een afstand van twee voet en elf inches; en het resultaat is dat wij, door zorgvuldige en onafgebroken proefondervindelijke waarneming van een vergelijkbare vaagheid en helderheid, in staat zijn met grote precisie de vorm van het waargenomen voorwerp af te leiden.

Eén voorbeeld zal  meer bijdragen mijn mening te verhelderen dan een boek vol algemeenheden.

Stel je voor dat ik twee individuen, waar ik de klasse van wil vaststellen, zie. Laten we aannemen dat het een Handelsman en een Geneesheer zijn, of met andere woorden, een Gelijkzijdige Driehoek en een Pentagonaal: hoe moet ik die nu van elkaar onderscheiden?

Het zal  voor elk kind in Ruimteland, dat de drempel van de Geometrische Studies heeft beroerd, overduidelijk zijn, dat, indien ik mijn oog zo kan plaatsen dat zijn blik een hoek (A) van de naderende vreemdeling in tweeën zal delen, mijn gezichtspunt als het ware gelijkelijk tussen de twee zijden die zich terzijde van mij bevinden (namelijk CA en ab) zal liggen, zodat ik de twee op dezelfde manier zal aanschouwen en beide van dezelfde lengte zullen lijken.

Wat zal ik nu  in het geval van (I) de Handelsman zien? Ik zal een rechte lijn zien waarvan het middelpunt (A) zeer glanzend zal zijn omdat de zijden AC en AB snel  in de mist vervagen en datgene wat er voor mij als de uiteinden van de Handelsman uitziet  inderdaad zeer vaag zal zijn.

Aan de andere kant, in het geval van (2) de Geneesheer, ofschoon ik daar ook een lijn (D' A' E') met een glanzend middelpunt (A') zal zien, zal die toch minder snel vervagen, omdat de zijden  (A' C', A' B') minder snel in de mist zullen terugwijken en wat voor mij de uiteinden van de Geneesheer, namelijk D' and E', zijn, zal niet zo vaag als de uiteinden van de Handelsman, zijn .

De Lezer zal misschien uit deze twee voorbeelden begrijpen hoe het voor goedgeschoolde klassen onder ons - na een zeer lange oefening aangevuld door onafgebroken ervaring - mogelijk is om met een behoorlijke nauwkeurigheid de midden- en lagere klasse door middel van het gezichtsvermogen van elkaar te onderscheiden. Indien mijn Ruimtelandse weldoeners dit gangbare denkbeeld, voor zover ze de mogelijkheid daarvan aanvaarden en mijn verhandeling niet als totaal ongeloofwaardig verwerpen - zal ik alles bereikt hebben wat ik redelijkerwijs had mogen verwachten. Ik zou ze slechts versteld doen staan.als ik verdere bijzonderheden zou uitproberen. Toch zou het omwille van de jongeren en onervarenen, die bijgeval tot de conclusie zouden komen - door de twee eenvoudige voorbeelden over de manier waarop ik mijn Vader en mijn Zoons zou herkennen - dat Blik-Herkenning  een eenvoudige zaak is, noodzakelijk zijn erop te wijzen, dat in het echte leven de problemen van de Blik-herkenning veel subtieler en ingewikkeld zijn.

Als bijvoorbeeld mijn Vader, de Driehoek, mij nadert en mij toevallig zijn zijkant in plaats van zijn hoek aanbiedt, dan ben ik, tot ik hem gevraagd heb om zich te draaien, of tot ik voorzichtig met mijn oog om hem heen gegaan ben, op dat moment in twijfel of hij niet een Rechte Lijn is, of, met andere woorden een Vrouw. Nogmaals, wanneer ik in het gezelschap  van een van mijn hexagonale Kleinzoons ben, en loodrecht op een van zijden kijk, zal het uit bijgaand diagram duidelijk zijn dat ik een hele lijn (AB) zie met een betrekkelijke glans (langzaam  naar het eind afnemend ) en twee volledig vage kleinere lijnen (CA en BD) die naar de uiteinden C en D tot een grotere vaagheid afnemen, zal zien.

Maar ik moet niet aan de verleiding  toegeven, deze onderwerpen uit te vergroten. De meest middelmatige wiskundige in Ruimteland zal mij moeiteloos geloven als ik beweer dat de levensproblemen, die zich aan de goedopgeleiden voordoen - wanneer zij zelf in beweging zijn, draaien, voor- of achteruit lopen, en tezelfdertijd met behulp van hun gezichtsvermogen een onderscheid proberen te maken tussen een aantal Polygonalen van hoge klasse, die zich in verschillende richtingen bewegen, zoals bijvoorbeeld in een danszaal of soiree - zodanig zouden moeten zijn dat zij de hoekigheid van de meest intellectuele op de proef zouden moeten stellen, en met name de rijke talenten van de Geleerde Professoren in de Meetkunde, zowel Statische als Kinetische, van de roemruchte Universiteit van Wentbridge, waar de Wetenschap en Kunst van Blik-Herkenning regelmatig  aan de grote klassen van de Staatselite gedoceerd wordt

Het zijn slechts een paar van de telgen van onze meest edele en rijke huizen, die in staat zijn om tijd en geld, dat nodig is voor de grondige uitoefening van deze edele en waardevolle Kunst, te besteden. Zelfs voor mij, geen gemiddelde Wiskundige en de Grootvader van twee van de meest veelbelovende en volmaakt regelmatige Hexagonalen, is het bij tijd en wijle verbijsterend als ik mijzelf in een menigte van ronddraaiende Polygonalen van de hogere klasse bevind. En voor een gewone Handelsman, of Slaaf, is zo'n aanblik bijna net zo onbegrijpelijk, als het voor jou, mijn Lezer, zou zijn als je opeens in ons land terecht zou komen.

In zo'n menigte zou je aan alle kanten niets anders dan een Lijn kunnen zien, ogenschijnlijk recht, maar waarvan de delen onregelmatig en doorlopend  in glans en vaagheid zouden wisselen. Zelfs als je je derde jaar in de Pentagonale en Hexagonale klas aan de Universiteit had afgemaakt en volleerd in de theorie van het onderwerp zou zijn, zou je nog vinden dat je nog vele jaren van ervaring nodig zou hebben, voor je je in een chique menigte zou kunnen bewegen zonder je te stoten tegen je meerderen, voor wie dat tegen de etiquette van het "voel" vragen is en die, door hun superieure beschaving en fatsoen, alles over jullie bewegingen weten, terwijl jij weinig of niets van de hunne weet. Om, in een woord, met een volmaakte welvoeglijkheid in de Polygonale gemeenschap te passen, zou je zelf een Polygonaal moeten zijn. Dat is tenminste de pijnlijke les van mijn ervaring.

Het is verbazingwekkend hoe zeer de Kunst - of ik mag bijna zeggen het instinct - van Blik-Herkenning ontwikkeld wordt door het alledaagse uitoefenen ervan en door de gewoonte van het "Voelen" te vermijden. Net zoals bij jullie de doven en stommen, indien hen eenmaal is toegestaan om gebaren te maken en het hand-alfabet te gebruiken, nooit meer de moeilijkere maar meer waardevolle kunst van het lipspreken en liplezen zullen verwerven, is het bij ons ten aanzien van "Zien" en "Voelen". Niemand, die in zijn jonge leven zijn toevlucht neemt tot "Voelen" zal ooit volmaakt "Zien" leren.

Om deze reden wordt, onder onze Hogere Klassen, "Voelen" ontmoedigd of absoluut verboden. Kinderen worden uit de wieg, in plaats van naar de Openbare Lagere Scholen te gaan (waar de kunst van het "Voelen"wordt onderwezen) naar hogere Seminaries met een exclusief stempel, gestuurd; en op onze doorluchtige Universiteit wordt "voelen" als een zeer ernstige fout beschouwd, die met Schorsing voor de eerste overtreding en Uitstoting voor de tweede, gepaard gaat.

Maar onder de lagere klassen wordt de kunst van Blik-Herkenning als een onbereikbare luxe beschouwd. Een gewone Handelsman kan het zich niet veroorloven om zijn zoon eenderde van zijn leven aan theoretische studies te laten besteden. De kinderen van de armen mogen daarom vanaf hun jongste jaren "Voelen" en zij verwerven daarbij een vroegrijpheid en vroegtijdige levenslust die dadelijk in zeer gunstig contrast met het lusteloze, onontwikkelde en slome gedrag van de halfonderrichte jongelingen van de Polygonale klasse staat; maar wanneer de laasten uiteindelijk hun Universitaire leergang hebben afgemaakt en aanstalten maken om hun theorie in praktijk te brengen, treedt er bij hen een verandering, die bijna als een hergeboorte beschreven kan worden, op en halen zij in elke kunst, wetenschap en maatschappelijke aktiviteit snel hun Driehoekige rivalen in en distantiëren zich daarmee van hen.

Slechts een paar uit de polygonale Klasse slagen er niet in door de Laatste Test of het Eind-Examen op de Universiteit  te komen. De toestand van die afgewezen minderheid is waarlijk deerniswekkend. Afgewezen door de hogere klasse, worden zij ook door de lagere veracht. Zij hebben noch de gerijpte en systematisch geoefende vermogens van de Polygonale Academici en Doctorandussen, maar ook niet de inheemse vroegrijpheid en vluchtige onbestendigheid van de jeugdige Handelsman. De ambten en openbare diensten zijn voor hen gesloten; en hoewel zij in de meeste Staten niet van het huwelijk zijn uitgesloten, hebben zij toch de grootste moeite met het aangaan van passende verbintenissen, terwijl de ervaring leert dat het nageslacht van zulke onfortuinlijke en minbedeelde ouders over het algemeen zelf ongelukkig, zo niet absoluut Onregelmatig is.

Het is uit deze exemplaren van het uitschot van onze Adel, dat de grote Onlusten en Oproeren doorgaans hun leiders hebben geworven; en het onheil dat daardoor optreedt is zo groot, dat een groeiende minderheid van onze meer progressieve Staats-Lieden van mening is, door af te kondigen dat de ware barmhartigheid volledige onderdrukking zou eisen, van allen die niet  voor het Eindexamen van de Universiteit slagen, door hen of levenslang gevangen te zetten of door een pijnloze dood uit te roeien.

Maar ik merk dat ik afdwaal naar het onderwerp van de Onregelmatigen, een zaak van zo essentieel belang, dat het een apart hoofdstuk vraagt.

7. Betreffende de Onregelmatige Figuren

Als onze zijden ongelijk zouden zijn, zouden onze hoeken ongelijk zijn. In plaats van dat het voldoende zou zijn met het oog op het bepalen van de vorm van een individu, het karakter van één enkele hoek te voelen of met het gezichtsvermogen te schatten, zou het noodzakelijk zijn om zich van iedere hoek door de proef van het Voelen te vergewissen;.Maar voor zo'n langdradige classificatie zou het leven te kort zijn. De hele wetenschap en kunst van de Blik-Herkenning zou meteen teloor gaan. Voelen, in zoverre het een kunst is, zou niet lang overleven, omgang zou gevaarlijk of onmogelijk worden; er zou een eind aan alle vertrouwen, aan alle overleg, komen; niemand zou bij het bij het maken van de meest eenvoudige maatschappelijke overeenkomst veilig zijn; de beschaving zou, in een woord, terugvallen tot barbarij.

Ga ik te snel om mijn Lezers met mij mee te voeren naar deze overduidelijke gevolgtrekkingen? Ongetwijfeld moet een moment van overdenking en een enkel voorbeeld uit het dagelijks leven, iedereen ervan overtuigen dat ons hele maatschappelijke systeem op Regelmatigheid, of Gelijkheid van zijden is gebaseerd. Je ontmoet bijvoorbeeld op straat twee of drie Handelslieden, die je meteen als Handelslieden herkent door een blik op hun hoeken en snel vervagende zijden te werpen en je vraagt ze om je huis te betreden voor de lunch. Dit doe je nu in een volmaakt vertrouwen, omdat iedereen het gebied dat door een volwassen Driehoek wordt ingenomen tot op een of twee inches kent; maar stel je voor dat jouw Handelsman zijn regelmatige en achtenswaardige toppunt, een parallellogram van twaalf of dertien inches in diagonaal, achter zich aansleept - wat zou je met zo'n monster dat in je huisdeur zou blijven steken, doen?

Maar ik beledig de intelligentie van mijn Lezers door details op te stapelen die voor eenieder die de voordelen  van een Verblijf in Ruimteland geniet, duidelijk moeten zijn. Ongetwijfeld zouden de afmetingen van één enkele hoek onder zo'n onheilspellende omstandigheden, niet langer voldoende zijn; iemands hele leven zou opgaan aan het het voelen en observeren van de omtrek van zijn kennissen. De moeilijkheden om een botsing in een menigte te vermijden zijn al genoeg om de schranderheid van een goedopgevoed Vierkant in te schatten; maar wanneer niemand de regelmatigheid van één enkele figuur in het gezelschap zou kunnen berekenen, zou er volledige chaos en verwarring optreden, en de geringste paniek zou ernstige verwondingen veroorzaken, of - als er toevallig Vrouwen of Soldaten aanwezig zouden zijn - wellicht een behoorlijk verlies aan levens.

Eigenbelang is het derhalve met de Natuur eens, door de zegel van zijn goedkeuring op de Regelmaat van de aanpassing te drukken; noch is de Wet onwillig geweest met het ondersteunen van hun inspanningen. "Onregelmatig van Vorm" betekent bij ons hetzelfde als, of nog meer, dan een combinatie van morele perversiteit en criminaliteit bij jullie en wordt als zodanig behandeld. Er is geen gebrek, het is waar, aan enige verbreiders van paradoxen die volhouden, dat er geen noodzakelijk verband tussen geometrische en morele Onregelmaat, bestaat. "De Onregelmatige" zeggen ze, "wordt vanaf zijn geboorte door zijn eigen ouders afgewezen, bespot door zijn broers en zussen, genegeerd door de bedienden, geminacht en verdacht door de maatschappij en uitgesloten van alle verantwoordelijke ambten, vertrouwen en zinvolle activiteit. Elk moment wordt hij tot hij meerderjarig geworden is en zich ter keuring aanbiedt, door de politie angstvallig in de gaten gehouden; dan wordt hij, of vernietigd, indien gevonden wordt dat hij de vastgestelde marge van afwijking overschrijdt, of anders in een Regerings-Kantoor, als klerk van de zevende klasse, ingesloten; verhinderd om te trouwen; gedwongen om in een onbelangrijke baan voor een armzalig loon te zwoegen; verplicht om in het kantoor te leven en in de kost te zijn en zelfs zijn vakantie onder streng toezicht te houden; is het verwonderlijk dat de menselijke natuur, zelfs in de beste en zuivere, door zulk een omgeving, verbitterd en verkracht wordt?

Heel deze aannemelijke redenering, dat onze voorvaders zich vergist hebben door als beleids-axioma vast te stellen dat het tolereren van Onregelmatigheid onverenigbaar is met de Staats-Veiligheid, overtuigt me niet, zoals het ook de meest wijzen van onze Staatslieden niet heeft overtuigd. Het leven van een Onregelmatige is ongetwijfeld hard, maar de belangen van het Grotere Aantal vereist dat het hard is. Indien men een man met een driehoekige voorkant en een polygonale achterkant zou toestaan te blijven leven en een nog meer Onregelmatig nageslacht voort te brengen, wat zou er dan van de levenskunsten terecht komen? Moeten de huizen en deuren en kerken in Platland, met het oog op de huisvesting van zulke monsters, veranderd worden? Is het nodig dat onze kaartjesbeambten de omtrek van ieder mens opmeten vóór zijn hem  in het theater toelaten of  in de leeszaal plaats laten nemen? Moet een Onregelmatige vrijgesteld worden van militaire dienstplicht? En als dat niet zo is, hoe wordt hij er dan van weerhouden om op rangen van zijn kameraden troosteloosheid over te brengen? Nogmaals, met wat voor onweerstaanbare verleidingen tot frauduleuze bedriegerijen moet zulk een schepsel niet bestookt worden? Wat moet het gemakkelijk voor hem zijn om met zijn polygonale voorkant naar voren een winkel te betreden en bij een Handelsman, goed van vertrouwen, onbeperkt goederen te bestellen! Laat de pleitbezorgers voor een valselijk genoemde Filantropie maar pleiten voor de afschaffing van de Straf-Wetten voor Onregelmatigen, ik voor mij, heb nooit een Onregelmatige gekend, die anders was dan dat de Natuur hem juist bedoeld had - een hypocriet, een misantroop en tot de grenzen van zijn vermogen, een pleger van alle soorten kwaad.

Niet dat ik ertoe geneigd zou zijn de drastische maatregelen die in enkele Staten (op dit moment) aangenomen zijn, waar een kind, waarvan de hoek een halve graad afwijkt van de juiste hoekigheid zonder vorm van protest bij de geboorte vernietigd wordt, aan te bevelen. Sommigen van onze hoogste en meest kundige mensen, mensen van een waarlijke begaafdheid, hebben gedurende hun jongste jaren met afwijkingen van wel vijfenveertig minuten of nog wel meer gewerkt; en het verlies van hun kostbare levens zou een onherstelbare schade aan de Staat hebben aangericht. De geneeskunst heeft ook enkele van zijn meest glorieuze triomfen, in het samenpersen, uitrekken, trepanaties, verbanden en andere chirurgische of diaetetische operaties, waarmee Onregelmatigheid deels of helemaal genezen werd, bereikt. Derhalve voor een Midden-Weg pleitend, zou ik geen vaste of absolute scheidslijn willen vastleggen; maar ik zou willen voorstellen dat, in de periode waarin het raamwerk zich net begint te voegen, en als de Medische Commissie heeft gemeld dat herstel onwaarschijnlijk is, het Onregelmatige nageslacht pijnloos en barmhartig vernietigd wordt.

8. Over de Oude Schilderspraktijken

Zo is het niet altijd geweest. Kleur wierp ooit, als de Traditie de waarheid spreekt, een tijdsspanne van een half dozijn of meer eeuwen geleden, een vergankelijke praal over de levens van onze voorvaderen in de grijze oudheid. Er wordt gezegd dat een of ander apart individu - een Pentagonaal wiens naam op meerdere manieren vermeld wordt - nadat hij toevallig de bestanddelen van de meer eenvoudige kleuren en een rudimentaire schildermethode had ontdekt, is begonnen eerst zijn huis, toen zijn slaven, vervolgens zijn Vader, zijn Zonen en Kleinzonen en op het laatst zichzelf, te versieren. Zowel de geschiktheid als de schoonheid van de resultaten spraken allen aan. Waar ook de Chromatisten,- want de meest betrouwbare autoriteiten zijn het met elkaar eens dat zij met die naam genoemd werden - hun bontgeschakeerde raamwerk ronddraaiden, trokken zij meteen aandacht en wekten bewondering op. Niemand hoefde hem nu meer te "Voelen," niemand hield zijn voorkant voor zijn achterkant; al zijn bewegingen werden gemakkelijk door zijn buren opgemerkt, zonder dat zij ook maar enig beroep op hun rekenvermogens hoefden te doen; niemand stootte zich tegen hem aan of liet na plaats voor hem te maken; zijn stem werd het werk van die uitputtende uiting waarmee wij, kleurloze Vierkanten en Pentagonalen, vaak gedwongen worden onze persoonlijkheid uit te dragen wanneer wij ons  temidden van en menigte van onwetende Isoscelen bewegen, bespaard.

De mode verspreidde zich als een lopend vuur. Voor er een week voorbij was had ieder Vierkant en Driehoek in het district het voorbeeld van de Chromatisten nagebootst en slechts een paar van de meer behoudende Pentagonalen hielden zich staande. Na een maand of twee bleken zelfs de Dodecagonalen  met de vernieuwing besmet. Het jaar was nog niet voorbij of de gewoonte had zich tot allen, behalve de allerhoogsten van de Adel, uitgebreid. Het is onnodig te zeggen dat het gebruik weldra vanuit het district van de Chromatisten naar de omliggende streken, zijn weg vond; en binnen twee generaties was niemand in Platland, behalve de Vrouwen, meer kleurloos.

Hier leek de Natuur zelve een drempel op te werpen en te pleiten tegen een uitbreiding van de vernieuwing naar deze twee klassen. Veelzijdigheid was als voorwendsel bijna essentieel voor de Vernieuwers; "Onderscheid van zijden is door de Natuur bedoeld om onderscheid van kleur in te houden" -  dat was het sofisme dat in die dagen van mond tot mond ging en in die tijd hele steden tot de nieuwe cultuur bekeerde. Maar voor onze Priesters en Vrouwen was dit adagium klaarblijkelijk niet van toepassing. De laatsten hadden slechts één zijde en daarom -  nogmaals en betweterig gezegd - geen zijden. De eersten - indien zij tenminste hun aanspraak op echte en ware Cirkels, en niet slechts hoog-klassige Polygonalen met een oneindig groot aantal van oneindig kleine zijden, staande zouden houden - hadden de gewoonte om zich erop te beroemen (wat Vrouwen erkenden en betreurden) dat zij ook geen zijden hadden omdat zij gezegend waren met de omtrek van één lijn, of, met andere woorden een Cirkelomtrek. Vandaar gebeurde het dat deze twee Klassen geen noodzaak zagen in het zogenoemde axioma over "Onderscheid van Zijden houdt Onderscheid van Kleur in", en terwijl alle anderen voor de bekoring van lichaamsversieringgezwicht waren , bleven alleen de Priesters en de Vrouwen onbezoedeld door de vervuiling door verf.

Immoreel, losbandig, anarchistisch, onwetenschappelijk - geef het de naam die je wil - toch waren die aloude dagen van de Kleur-Revolutie, vanuit een esthetisch oogpunt, de roemrijke kinderjaren van de Kunst in Platland - een kindertijd, die helaas,  nooit tot wasdom kwam, en zelfs de bloei van de jeugd niet bereikte. Toen was het leven zelf een verrukking, omdat leven Zien inhield. Zelfs op een feestje was het een genot om het gezelschap te aanschouwen; men zei dat de rijkafwisselende kleurschakeringen van de samenkomst in kerk of theater meer dan eens maar al te zeer afleidend voor onze grootste leraren en acteurs is geweest; maar men zei dat de onuitsprekelijke pracht van een militaire parade het meest verrukkelijk was.

De aanblik van een slagorde van twintigduizend Isoscelen, die rechtsomkeert maakt en het sombere zwart van hun basis afwisselen met het oranje en purper van de twee zijden inclusief hun scherpe hoek; de militie van de Gelijkzijdigen driekleurig in rood, wit en blauw; het zachtpaarse, ultramarijne, harsgele en amberkleurige van de Vierkante artilleristen die zich snel ronddraaien bij hun vermiljoenrode vuurwapens; het aanstormen en vliegen van de vijfkleurige en zeskleurige Pentagonalen en Hexagonalen, in hun functie van chirurgen over het veld scheurend, meetkundigen en adjudanten te velde - dit alles moge wel voldoende zijn om het beroemde verhaal van hoe een Cirkel, overweldigd door de schoonheid van de manschappen onder zijn bevel, zijn maarschalksstaf en zijn koninklijke kroon terzijde wierp, terwijl hij uitriep dat hij deze vanaf dat moment zou inruilen voor een kunstenaarspotlood, geloofwaardig te maken. Hoe groots en roemrijk de zinnenstrelende ontplooiing van deze dagen  geweest moet zijn, wordt deels juist door de taal en woordenschat van die tijd weergegeven. De meest gewone uitingen van de meest gewone burgers in die tijd van de Kleur-Revolutie schenen overgoten met een rijkere schakering in woord en gedachte; en aan dat tijdperk danken wij zelfs nu nog onze mooiste dichtkunst en wat er nog steeds aan ritme in de meer wetenschappelijke uitingen van deze moderne tijden resteert.

9. Over de Universele Kleur-Wet

Jaar na jaar begonnen de Soldaten en Ambachtslieden feller - en met een wassende waarheid -  te beweren dat er geen groot verschil tussen hen en de allerhoogste klasse van Polygonalen was, aangezien zij nu opgevoed waren tot gelijkwaardigheid met de laatsten en in staat gesteld waren alle moeilijkheden aan te pakken en alle levensproblemen op te lossen, of het nu Statische of Kinetische waren, door het eenvoudige procédé van Kleurherkenning. Ontevreden met de natuurlijke verwaarlozing waarin de Blik-Herkenning begon te vallen, begonnen ze stoutmoedig het wettelijke verbod van alle "monopoliserende en aristocratische Kunsten" te vragen en de daaruit voortvloeiende afschaffing van alle schenkingen aan de studies voor Blik-Herkenning, Wiskunde en Voelen. Spoedig begonnen zij erop aan te dringen, dat in zoverre Kleur, dat een tweede Natuur was, de noodzaak van aristocratische onderscheidingen vernietigd had, de Wet dezelfde weg zou moeten volgen en dat voortaan alle individuen en alle klassen als absoluut gelijk beschouwd zouden moeten worden en het recht op gelijke rechten.zouden moeten geven

Omdat zij de hogere orden weifelachtig en besluiteloos vonden, gingen de leiders van de Revolutie steeds verder in hun eisen en vroegen op het laatst dat alle klassen, de Priesters en Vrouwen niet uitgesloten, gelijkelijk eer aan de Kleur zouden betuigen door zich te laten verven. Toen tegengeworpen werd dat Priesters en Vrouwen geen zijden hadden, antwoordden zij dat de Natuur en het eigenbelang overeenstemden in het voorschrift dat de halve voorkant van elk menselijk wezen (dat wil zeggen, de helft die zijn oog en mond bevat)  van zijn achterhelft te onderscheiden zou zijn. Derhalve dienden zij bij een algemene en buitengewone Conferentie van alle Staten van Platland een wet in, die voorstelde om bij elke Vrouw de helft die het oog en de mond bevatte, rood en de andere helft groen te kleuren. De Priesters zouden op dezelfde manier geschilderd moeten worden, zodat rood op die halve cirkel waarin het oog en de mond het middelpunt vormden aangebracht zou worden , terwijl de achterste halve cirkel groen zou moeten worden gekleurd.

Er zat geen geringe arglistigheid in dit voorstel, dat inderdaad niet aan iemand van de Isoscelen ontsproten was  - want geen enkel zo'n ontaard wezen zou genoeg hoekigheid hebben gehad om zo'n toonbeeld van Staats-Kunde naar waarde te schatten, laat staan het uit te denken - maar afkomstig was van een Onregelmatige Cirkel, die, in plaats van dat hij in zijn kinderjaren vernietigd was, door een dwaze lankmoedigheid gespaard was om troosteloosheid over zijn land en de vernietiging van myriaden van zijn volgelingen, te brengen .

Aan de ene kant was het voorstel erop berekend de Vrouwen in alle Klassen  naar de kant van de Chromatische Vernieuwing over te halen. Want door de Vrouwen dezelfde twee kleuren toe te kennen, als aan de Priesters waren toegekend, geloofden de Revolutionairen dat  iedere Vrouw daardoor, in bepaalde posities, op een Priester zou lijken en met overeenkomstig respect en achting behandeld zou worden  - een vooruitzicht dat de vrouwelijke sekse wel moest bekoren.

Maar door enkele van mijn Lezers zou de mogelijkheid van een identieke verschijning van Priesters en Vrouwen, onder de nieuwe Wetgeving, niet begrepen kunnen worden; als dat zo is zal een woord of twee dit duidelijk kunnen maken.

Stel je een naar behoren versierde Vrouw voor, overeenkomstig de nieuwe Code; met de voorkant halfrood (dat wil zeggen de helft die het oog en de mond bevat) en met de achterhelft groen. Bekijk haar van één kant. Overduidelijk zul je een rechte lijn, half rood, half groen, zien

Stel je nu een Priester voor, wiens mond bij M is en wiens frontale halve cirkel (AMB) derhalve roodgekleurd is, terwijl zijn achterste halve cirkel groen is, zodat de diameter AB het groen van het rood scheidt. Als je de Grote Man zo bekijkt, terwijl je je oog op dezelfde rechte lijn hebt als zijn scheidende diameter AD, is wat je zult zien een rechte lijn (CBD), waarvan één helft (CB) rood en de ander (BD) groen zal zijn. De hele lijn (CD) zal misschien enigszins korter zijn dan die van een levensgrote Vrouw en zal snel  naar haar uiteinden toe afzwakken; maar de gelijkheid van de kleuren zou je door de andere details te  verwaarlozen, een onmiddellijke indruk van de identiteit van de Klasse geven. Denk aan het in verval raken van de Blik-Herkenning die de maatschappij in de tijd van de Kleur-Revolutie bedreigde; voeg daaraan de zekerheid toe dat Vrouwen snel zouden leren om hun uiteinden te temperen om zo de Cirkels te imiteren; het moet dan ongetwijfeld duidelijk voor jou, mijn beste Lezer, zijn dat de Kleur-Wet ons aan het grote gevaar van het verwarren van een Priester met een jonge Vrouw heeft blootgesteld.

Hoe aantrekkelijk dit vooruitzicht voor het Zwakke Geslacht geweest moet zijn, kun je je gemakkelijk voorstellen. Zij zagen met blijdschap de verwarring die daaruit zou ontstaan tegemoet. Thuis zouden zij politieke en kerkelijke geheimen, die niet voor hen maar voor hun echtgenoten en broers bestemd waren, kunnen horen en zij zouden zelfs voorschriften in naam van een priesterlijke Cirkel kunnen uitvaardigen; buitenshuis zou de opvallende combinatie van rood en groen, zonder toevoeging van enige ander kleur, ongetwijfeld de gewone mensen tot eindeloze vergissingen brengen en de Vrouwen zouden winnen wat de Cirkels, in de verdediging van de voorbijgangers verloren hadden. Wat betreft het schandaal dat de Circulaire Klasse zou overkomen indien hen het frivole en onbetamelijke gedrag van de Vrouwen toegedicht zou worden en wat betreft de daaropvolgende ontwrichting van de Grond-Wet, zou van het Vrouwelijke Geslacht niet verwacht kunnen worden dat het aan deze overwegingen enige aandacht zou schenken. Zelfs in de huishoudens van de Cirkels waren alle Vrouwen de Universele Kleur-Wet gunstig gestemd.

Het tweede doel wat door de Wet werd beoogd was de geleidelijke demoralisering van de Cirkels zelf. In het algemene intellectuele verval hadden zij ondanks alles hun oorspronkelijke helderheid en begripsvermogen behouden. Vanaf hun vroegste kinderjaren hielden alleen de Edelen, in hun Circulaire huishoudens gewend waren aan de totale afwezigheid van Kleur, de Heilige Kunst van Blik-Herkenning in stand, met al die voordelen die voortspruiten uit die bewonderenswaardige oefening van het intellect. Vandaar dat de Cirkels, tot op de dag van de invoering van de Universele Kleur-Wet, niet alleen hun eigen voorsprong op de andere klassen behouden, maar zelfs nog vergroot hadden door zich van die populaire rage afzijdig te houden.

Daarom nu besloot die geslepen Onregelmatige, die ik hierboven beschreven heb als de ware schrijver van deze duivelse Wet, de positie van de Hiërarchie in een klap te verlagen door ze te dwingen om zich  aan de vervuiling van de Kleur te onderwerpen, en tezelfdertijd hun huiselijke mogelijkheden om de Kunst van Blik-Herkenning te vernietigen en daarmee hun intellect te verzwakken door hen van hun zuivere en kleurloze huizen te beroven. Eenmaal onderworpen aan het chromatische bederf, zouden alle ouderlijke en alle kinderlijke Cirkels elkaar demoraliseren. Alleen al  in het onderscheiden tussen de vader en de Moeder zou het Circulaire kind problemen bij het oefenen van zijn verstand ondervinden - problemen die maar al te vaak naar het zich laat aanzien verkracht worden door moederlijk bedrog met het resultaat dat het kind in zijn vertrouwen op zijn logische gevolgtrekkingen, geschokt wordt. Zodoende zou langzamerhand de intellectuele luister van de Priester Orde tanen  en zou de weg naar een totale vernietiging van alle Aristocratische Wet-Geving en voor de ondermijning van de Geprivilegieerde Klassen open liggen.

10. Over de onderdrukking van de Chromatische Oproer

Het gevaar was inderdaad groot. Het leek alsof de Priesters geen keus tussen overgave en uitroeiing hadden , toen plotseling de loop der dingen volledig veranderde door een van die schilderachtige voorvallen waarvan verondersteld worden dat Staats-Lieden die nooit veronachtzamen, vaak rekening mee houden en soms misschien zelfs in het leven roepen, vanwege de onzinnige onevenredige macht waarmee zij aan de goedgunstigheid van de bevolking appelleren.

Het gebeurde dat een Iscoscele van een laag soort, met een brein weinig, zo niet boven vier graden - bij toeval knoeiend in de kleuren van een of ander Handelsman, van wie hij de winkel had geplunderd - zichzelf, of er voor gezorgd had dat hij geverfd werd (want het verhaal loopt uiteen) met de twaalf kleuren van een Dodecagonaal verfde. Nadat hij naar de marktplaats gegaan was, sprak hij met een nagebootste stem een meisje aan, de weesdochter van een edele Polygonaal, wier genegenheid hij in het verleden tevergeefs gezocht had en na een reeks van teleurstellingen en - aan een kant geholpen door een reeks van gelukkige voorvallen te lang om te vertellen, en aan de andere kant door een bijna onbegrijpelijke dwaasheid en veronachtzaming van gewone voorzorgen van de kant van de verwanten van de bruid - slaagde hij erin het huwelijk te voltrekken. Het ongelukkige meisje pleegde toen zij het bedrog waaraan zij was blootgesteld ontdekte, zelfmoord .

Toen het nieuws van deze catastrofe zich van staat naar Staat verspreidde werden de gemoederen van de Vrouwen hevig opgezweept. Medeleven met het armzalige slachtoffer en voorgevoelens van eenzelfde misleiding voor henzelf, hun zusters en hun dochters, lieten hen nu de Kleur-Wet in een volledig ander licht zien. Niet weinigen bekenden openlijk dat zij tot vijandigheden over zouden gaan; de rest had slechts een lichte aansporing nodig om eenzelfde bekentenis te doen. De Cirkels grepen deze gunstige gelegenheid aan en riepen haastig een buitengewone Spoed-Zitting van de Staten bijeen; en behalve de gebruikelijke bewaking waren zij verzekerd van de aanwezigheid van een groot aantal reactionaire Vrouwen.

Temidden van een ongekende menigte stond de Opper-Cirkel in die dagen - Pantocyclus genaamd - op en werd door ongeveer honderdentwintigduizend Isoscelen uitgejoeld en uitgejouwd. Maar hij verkreeg stilte door te verklaren dat de Cirkels voortaan een beleid van Concessie zouden beginnen; zwichtend voor de wensen van de meerderheid, zouden zij de Kleur-Wet aanvaarden. En terwijl het tumult meteen in applaus omsloeg, nodigde hij Chromatistes, de leider van Oproer, in het centrum van de hal uit om uit naam van zijn aanhangers de overgave van de Hiërarchie in ontvangst te nemen. Toen volgde een toespraak, een meesterstuk van retoriek, waarvan de voordracht bijna een dag in beslag nam en waaraan geen samenvatting recht kan doen.

Met een ernstige blijk van onpartijdigheid verklaarde hij dat, aangezien zij zich nu eindelijk tot Hervorming of Vernieuwing verplichtten, het wenselijk zou zijn dat zij nog een laatste blik op het hele onderwerp zouden werpen, zowel op de tekortkomingen als op de voordelen. Terwijl hij gaandeweg gewag maakte van de gevaren voor de Handelslieden, de Ambachtelijke Klassen en de Heren, bedaarde hij het opkomende geroezemoes van de Isoscelen door hen eraan te herinneren dat hij, ondanks al deze tekortkomingen, bereid was om de Wet indien die door de meerderheid goedgekeurd werd te aanvaarden. Maar het was overduidelijk dat allen, behalve de Isoscelen, geroerd waren door zijn woorden en noch afzijdig of afkerig van de Wet waren.

Terwijl hij zich nu tot de Arbeiders keerde voerde hij aan dat hun belangen niet verwaarloosd mochten worden, en dat, indien zij bereid waren de Kleur-Wet te aanvaarden, zij dat tenminste met een volledig overzien van de gevolgen zouden moeten doen. Velen van hen, zei hij, stonden op het punt om tot de klasse van de Regelmatige Driehoeken toegelaten te worden; anderen liepen op een onderscheiding voor hun kinderen, waarop ze voor zichzelf niet konden hopen, vooruit. Dit achtenswaardige streven zou nu opgeofferd worden. Met het universele aanvaarden van de Kleur, zouden alle verschillen verdwijnen; Regelmatigheid zou met Onregelmatigheid verward worden; ontwikkeling zou voor teruggang plaats maken; de Arbeider zou in een paar generaties degraderen tot het niveau van de Militair, of zelfs de Klasse van Gevangenen, die reeds talrijker dan de Arbeiders waren en weldra in aantal alle andere Klassen, wanneer die samen zouden gaan wanneer de gebruikelijke Compenserende Wetten van de Natuur verkracht zouden worden, zouden overtreffen.

Een opgekropt geroezemoes van instemming snelde door de rijen der Ambachtslieden en de Chromatisten roken lont en poogden naar voren te treden en het woord tot hen te richten. Maar zij bleken door bewakers omringd en werden gedwongen te zwijgen terwijl de Hoofdcirkel in een paar hartstochtelijke woorden een laatste oproep aan de Vrouwen deed, en uitriep dat, als de Kleur-Wet erdoor zou komen, geen huwelijk voortaan meer veilig, noch de eer van de vrouw zeker zou zijn; zwendel, bedrog en hypocrisie zou in elk huishouden doordringen; huiselijk geluk zou het lot van de Grondwet delen en tot snelle verdoemenis leiden. "Eerder nog dan dit", schreeuwde hij uit, "komt de dood".

Bij deze woorden, dat het vooraf beraamde signaal voor actie was, vielen de Isoscele Gevangenen aan en spietsen de armzalige Chromatisten; de Regelmatige Klassen openden hun rijen en maakten de weg vrij voor een horde Vrouwen die zich, onder aanvoering van de Cirkels, hun achterkant naar voren, onzichtbaar en feilloos in de richting van de argeloze soldaten bewogen; de Arbeiders, die het voorbeeld van hun meerderen volgden, opende ook hun rijen. Onderwijl bezetten horden Gevangenen met een ondoordringbare slagorde iedere ingang.

De veldslag, of liever de slachtpartij, was van korte duur. Onder de kundige veldheerkunst van de Cirkels was bijna elke bestorming van de Vrouwen noodlottig en zeer velen trokken hun angel er weer, klaar voor een tweede slachtpartij, ongedeerd uit. Maar er was geen tweede slag nodig; het grauw van de Isoscelen deed de rest van het karwei zelf. Overrompeld, aanvoerderloos, frontaal aangevallen door onzichtbare vijanden en de uitweg afgesloten door de Gevangenen achter hen, verloren zij in een keer - op hun manier - alle tegenwoordigheid van geest en hieven de kreet "verraad" aan. Dit bezegelde hun lot. Iedere Isoscele zag en voelde nu in ieder ander een vijand. Binnen een half uur was er van die enorme schare niemand meer in leven; en de brokstukken van een zevenduizendtal van de Criminele Klasse, verslagen door elkaars hoeken, getuigden van de triomf van de Orde.

De Cirkels talmden niet hun overwinning tot het uiterste door te voeren. De Arbeiders, hoewel gedecimeerd, ontzagen ze. De Militie van de Gelijkzijdigen werd onmiddellijk in het geweer geroepen; en elke Driehoek, op redelijke gronden verdacht van Onregelmatigheid, werd  door de Krijgsraad, zonder de formaliteit van een preciese meting door de Maatschappelijke Commissie, vernietigd. De huizen van de klassen van de Militairen en Ambachtslieden werden in een reeks van inspecties die zich over een jaar uitstrekten gecontroleerd; en gedurende die tijd werd elke stad, dorp en gehucht systematisch gezuiverd van dat overschot van de lagere orden, die het klaargespeeld hadden om hun bijdrage van de Criminelen aan de Scholen en Universiteiten en door de verkrachting van de andere Natuur-Wetten van de grondwet van Platland, te veronachtzamen. Zo werd het evenwicht van de Klassen weer hersteld.

Het is onnodig te zeggen dat voortaan het gebruik van Kleur was afgeschaft en het bezit ervan verboden. Zelfs het uiten van enig woord dat Kleur betekende werd, behalve door de Cirkels of gekwalificeerde wetenschappelijke leraren, met ernstige strafmaatregelen bestraft. Alleen op onze Universiteit in de allerhoogste en meest esoterische klassen - waar ik nooit het voorrecht van heb gehad om die bij te wonen -  is begrepen dat het spaarzame gebruik van Kleur nog steeds mag word toegestaan met het doel enige van de diepere problemen van de wiskunde te illustreren. Maar daar kan ik alleen van horen zeggen over praten.

Elders in Platland is Kleur nu niet-bestaand. De kunst van de bereiding is slechts aan één levend persoon, de Opper-Cirkel voor dat ogenblik bekend; en op zijn sterfbed wordt dat door hem aan niemand anders dan zijn Opvolger overhandigd. Slechts één fabriek produceert het; en opdat het geheim niet verraden zou worden, worden de Arbeiders elk jaar vernietigd en worden er verse aangevoerd. Zo groot is de angst waarmee zelfs nu nog onze Aristocratie terugziet op de ververwijderde dagen van de oproer voor de Universele Kleur-Wet

11. Betreffende onze Priesters

Toch zullen mijn Lezers ongetwijfeld, voordat ik overga tot mijn echte onderwerp, enige slotopmerkingen over die pijlers en dragers van de Wet-Geving van Platland, de controleurs van ons gedrag en scheppers van onze toekomst, de onderwerpen van universele hulde en bijna van aanbidding, verwachten ; moet ik nog zeggen dat ik onze Cirkels of Priesters bedoel?

Wanneer ik ze Priesters noem, begrijp mij dan niet alsof ik niet meer bedoel dan wat er met die term bij jullie bedoeld wordt. Bij ons zijn de Priesters Bestuurders van alle Aangelegenheden, Kunst en Wetenschap; Leidinggevenden van Handel, Bedrijfsleven, Beleid, Architectuur, Technologie, Opvoeding, Staatsmanschap, Wetgeving, Moraal, Theologie, terwijl ze zelf niets doen, maar wel de Oorzaken zijn van alles wat de moeite waard is te doen, wat door anderen gedaan wordt.

Hoewel iedereen, die in het algemeen Cirkel genoemd wordt geacht wordt een Cirkel te zijn, is toch onder de beter geschoolde Klassen bekend dat geen enkele Cirkel echt een Cirkel is, maar slechts een Polygonaal met een zeer groot aantal  zeer kleine zijden. Naar mate het aantal van de zijden toeneemt, benadert een Polygonaal een Cirkel; en, wanneer het aantal inderdaad heel groot is, zeg bijvoorbeeld drie- of vierhonderd, is het uiterst moeilijk met een subtiele aanraking enige polygonale hoek te voelen. Laat ik liever zeggen, dat het moeilijk zou zijn; Blik-Herkenning is onder de hoogste kringen onbekend en een Cirkel voelen, zou als een hoogst vermetele belediging beschouwd worden. Deze gewoonte zich in de beste kringen van Voelen te onthouden, stelt een Cirkel eenvoudiger in staat om de sluier van geheimzinnigheid, waarmee hij vanaf zijn vroegste jaren gewend is de precieze aard van zijn Perimeter of Omtrek te verhullen, op te houden. Aangezien de gemiddelde Omtrek drie voet is, volgt daaruit dat bij een polygonaal van driehonderd zijden, iedere zijde niet meer dan een honderdste deel van een voet lang zal zijn, of weinig meer dan het tiende deel van een inch; en bij een Polygonaal van zes- of zevenhonderd zijden zijn de zijden maar een beetje groter dan de diameter van een platlandse speldenknop. Men heeft altijd uit beleefdheid aangenomen, dat de Opper-Cirkel voorshands tienduizend zijden heeft.

De stijging van het nageslacht van de Cirkels op de maatschappelijke ladder wordt niet, zoals het onder de lagere Regelmatige Klassen is, door de Natuur-Wet, die de toename van het aantal zijden tot één in elke generatie beperkt, bepaald. Als dat zo zou zijn zou het aantal van de zijden in een Cirkel slechts een kwestie van stamboom en rekenkunde zijn en zou de vierhonderdnegenenzeventigste afstammeling van een Gelijkzijdige Driehoek noodzakelijkerwijs een Polygonaal van honderd zijden moeten zijn. Maar dat is niet het geval. De Natuur-Wet schrijft twee tegengestelde regels aangaande de voortplanting van de Cirkels voor; ten eerste, dat wanneer het ras hoger op de schaal van ontwikkeling klimt, de ontwikkeling in een versneld tempo zal voortschrijden; ten tweede, dat het ras in gelijke mate in vruchtbaarheid zal afnemen. Dientengevolge komt het zelden voor, dat men in een huis van een Polygonaal van vier- of vijfhonderd zijden een zoon aantreft; nooit wordt er meer dan één gevonden. Aan de andere kant is bekend dat de zoon van een vijfhonderdzijdige Polygonaal vijfhonderdvijftig, of zelfs zeshonderd zijden bezit.

Kunst spreekt ook een woordje mee om het proces van de hogere Ontwikkeling te bevorderen. Onze natuurkundigen hebben ontdekt dat de kleine en tere zijden van een Kinder-Polygonaal van de hogere klasse gebroken kunnen worden, en dat zijn hele raamwerk, met zulk een precisie herschikt kan worden, dat een Polygonaal van twee- of driehonderd zijden soms - in geen geval altijd, omdat het proces  met een ernstig risico gepaard gaat -  maar soms twee- of driehonderd generaties, het aantal van zijn voorouders en de adeldom van zijn afkomst, als twee vliegen in een klap, overslaat

Menig veelbelovend kind wordt op deze manier opgeofferd. Nauwelijks één op de tien overleeft het. Toch is de ouderlijke eerzucht onder die Polygonalen die, als het ware, op de rand van de Circulaire Klasse verkeren, zó sterk, dat het zeer zeldzaam is een Edelman van een dergelijke maatschappelijke positie, die ervan afgezien heeft zijn eerstgeborene in het Circulaire Neo-Therapeutisch Gymnasium op te laten nemen vóór hij de leeftijd van een maand bereikt had, te vinden

Één jaar bepaalt het succes of de mislukking. Aan het eind van die tijd heeft het kind, naar alle waarschijnlijkheid, nog een grafsteen toegevoegd aan de vele, die zich op het Neo-Therapeutisch Kerkhof verdringen; maar in sporadische gevallen brengt een blije optocht de kleine, niet langer een Polygonaal, maar een Cirkel, hoewel niet rechtens, naar zijn triomfantelijke ouders terug; en een enkel voorbeeld van zo'n gezegend resultaat brengt scharen van Polygonale ouders er toe om zich  aan soortgelijke huiselijke offers die niet hetzelfde effect hebben, te onderwerpen.

12. Over de Leer van onze Priesters

Alle fouten of tekortkomingen, van het geringste wangedrag tot de meest snode misdaad, schreef Pantocyclus aan wat van de volmaakte Regelmatigheid van het lichamelijke figuur afwijken toe, wellicht veroorzaakt (zo niet aangeboren) door een botsing in de menigte, door verwaarlozing van het oefenen, of door dat teveel te doen; of zelfs door een plotselinge temperatuursverandering, met een krimping of uitzetting van een te gevoelig gedeelte van het raamwerk tot gevolg. Vandaar concludeerde die roemrijke Filosoof, dat noch goed gedrag noch slecht gedrag, hoe onbetekend dan ook, een geschikt onderwerp voor lof of afkeuring is. Want waarom zou je bijvoorbeeld, de betrouwbaarheid van een Vierkant, dat trouwhartig de belangen van zijn klant verdedigt, loven, wanneer je in werkelijkheid eigenlijk de exacte precisie van zijn rechte hoek zou moeten bewonderen? Of nogmaals, waarom zou je een liegende, diefachtige Isoscele iets kwalijk nemen wanneer je eigenlijk de ongeneeslijke ongelijkheid van zijn zijden zou moeten betreuren?

Theoretisch is deze leer onaanvechtbaar; maar hij heeft praktische bezwaren. Als je te maken hebt met een Isoscele, en die  schavuit je bezweert dat hij het niet kan helpen dat hij steelt gezien zijn onevenheid, antwoord jij, dat hij het juist daarom niet kan helpen dat hij een last is voor zijn buren en dat jij als Magistraat, het dus niet kunt helpen dat je hem ter dood moet veroordelen - en daar is het dan mee afgelopen. Maar in kleine huiselijke zaken, waarin geen sprake van de straf tot vernietiging of dood is, is deze theorie van de Vorm soms ongepast; en ik moet bekennen dat ik soms niet zie, wanneer een van mijn eigen Hexagonale Kleinzonen als excuus voor zijn ongehoorzaamheid aanvoert dat een plotselinge temperatuursverandering voor zijn omtrek teveel is geweest, en dat ik de schuld niet op hem maar op zijn Vorm behoor te leggen, wat slechts versterkt kan worden door een overvloed van de meest uitgelezen zoetigheden, hoe ik mijn manier logischerwijs kan verwerpen, maar ook zijn conclusies eigenlijk niet kan aanvaarden.

Van mijn kant beschouw ik het als de beste manier aan te nemen dat een goede flinke uitbrander of kastijding een tamelijk discrete en versterkende invloed op de Vorm van mijn Kleinzoon heeft, ofschoon ik toegeef dat  ik geen redenen heb zo te denken. In elk geval sta ik niet alleen in mijn manier waarop ik mij aan dit dilemma ontworstel; want ik merk dat velen van de hoogste Cirkels, die als rechters in rechtbanken zitting hebben, lof en afkeuring gebruiken ten opzicht van Regelmatige en Onregelmatige Vormen; en ik weet door ervaring dat zij in hun huizen, wanneer zij tegen hun kinderen tekeergaan, even heftig en hartstochtelijk over "goed" en "fout" spreken, alsof zij geloven dat deze namen echt iets betekenen, en dat een menselijke Vorm echt in staat is om tussen die twee te kiezen.

Terwijl zij doorlopend hun beleid om Vorm tot leidend idee in elke geest te maken, uitdragen, draaien de Cirkels het karakter van dat gebod, dat in Ruimteland de verhoudingen tussen ouders en kinderen beheerst, om. Bij jullie wordt de kinderen geleerd hun ouders te eren; bij ons - naast de Cirkels, die het belangrijkste voorwerp van universele hulde zijn - wordt een mens geleerd om zijn Kleinzoon, als hij er een heeft, te eren; of, zo niet, zijn Zoon. Met "eer", wordt allesbehalve "toegeeflijkheid" bedoeld, maar een eerbiedig achting voor hun hoogste belangen: en de Cirkels leren dat het de plicht van de vaders is om hun eigen belangen aan die van hun nageslacht ondergeschikt te maken, waarmee ze het welzijn van de hele Staat  zowel dat van hun eigen directe afstammelingen, voorop stellen.

 Het lijkt mij dat het zwakke punt in het systeem van de Cirkels - als een nederig Vierkant zou mogen zeggen dat iets Circulairs enig element van zwakheid zou kunnen bevatten - in hun verhoudingen met Vrouwen gevonden kan worden.

Aangezien het van het uiterste belang voor de Maatschappij dat Onregelmatige geboorten ontmoedigd worden, is, volgt daaruit dat geen enkele Vrouw, die enige Onregelmatigheid in haar voorgeslacht heeft, een geschikte partner is voor iemand die wenst dat zijn nageslacht met gebruikelijke mate, op de maatschappelijke ladder zal stijgen.

Op dit moment is de Onregelmatigheid van een Man een kwestie van meten; maar aangezien alle Vrouwen recht, en daarom zo te zeggen zichtbaar Regelmatig, zijn, moet je wat andere middelen bedenken om, wat ik hun onzichtbare Onregelmatigheid, dat wil zeggen hun potentiële Onregelmatigheden met betrekking tot hun nageslacht, zou willen noemen, vast te stellen. Dit wordt door zorgvuldig bijgehouden stambomen bereikt, die bewaard en onder toezicht gehouden worden door de Staat, en zonder een gewaarmerkte stamboom is het geen enkele Vrouw toegestaan te trouwen.

Nu zou men kunnen veronderstellen dat een Cirkel - trots op zijn afstamming en vol zorg voor een nageslacht wat mogelijk later een Opper-Cirkel zou kunnen opleveren - zorgvuldiger dan enig ander zou zijn in het kiezen van een vrouw zonder smet op het blazoen. Maar dat is niet zo. De zorgvuldigheid in het kiezen van een Regelmatige vrouw vermindert wanneer men op de maatschappelijk ladder stijgt. Niets zou een eerzuchtige Isoscele, die hoop op het verwekken van een Gelijkzijdige zoon heeft, er toe kunnen brengen een vrouw te nemen die onder haar Voorouders een enkele Onregelmatigheid telt; een Vierkant of Pentagonaal, die erop vertrouwt dat zijn familie gestaag stijgt, informeert niet boven de vijfhonderdste generatie; een Hexagonaal of Dodecagonaal is zelfs nog zorgelozer over de stamboom van zijn vrouw; maar het is bekend dat een Cirkel doelbewust een vrouw neemt die een Onregelmatige Overgrootvader heeft gehad, en dat alles vanwege een lichte superioriteit in schoonheid of vanwege de charmes van een lage stem - wat bij ons, als "een uitnemende zaak bij een Vrouw", wordt beschouwd.

Zulke onberaden huwelijken zijn, zoals te verwachten is, onvruchtbaar, aangezien zij niet in een positieve Onregelmatigheid of vermindering van zijden resulteren; maar geen van deze kwaden heeft tot op heden bewezen voldoende afschrikwekkend te zijn. Het verlies van een paar zijden bij een hoogontwikkelde Polygonaal kan men niet gemakkelijk waarnemen en wordt soms door een succesvolle operatie in het Neo-Therapeutische Gymnasium, zoals ik hierboven beschreven heb, gecompenseerd; en de Cirkels zijn er maar al te zeer toe geneigd zich neer te leggen bij een onvruchtbaarheid, als ware het een Wetmatigheid voor de superieure ontwikkeling. Toch zal, indien er aan dit kwaad geen halt wordt toegeroepen, de geleidelijke afname van de Circulaire Klasse weldra sneller geschieden en zal de tijd niet ver meer zijn dat, aangezien het ras niet langer in staat is om een Opper-Cirkel voort te brengen, de Constitutie van Platland wel moet vallen.

Een enkel waarschuwend woord, ofschoon ik niet zo gemakkelijk een oplossing kan geven en dit ook betrekking op onze verhoudingen tot Vrouwen heeft, dringt zich bij mij op. Ongeveer driehonderd jaar geleden werd door de Opper-Cirkel uitgevaardigd dat, aangezien vrouwen gebrekkig van Rede maar overmatig in Emoties zijn, zij niet langer als redelijk beschouwd zouden moeten worden, noch enige geestelijke opvoeding zouden moeten krijgen. Het gevolg was dat hen niet langer geleerd werd te lezen en hen zelfs niet voldoende Meetkunde bijgebracht werd om hen in staat te stellen de hoeken van hun echtgenoten of kinderen te tellen; en zodoende namen zij gedurende elke generatie merkbaar in intellectuele vermogens af. En dit systeem van vrouwelijk non-scholing of quiëtisme heeft nog steeds de overhand.

Mijn angst is dat dit beleid, met de beste bedoelingen, zover doorgevoerd wordt dat het schadelijk op de Mannelijke Sekse zal uitwerken.

Want zoals het nu is, is het gevolg, dat wij Mannen een soort van tweetalig, en zou bijna zeggen twee-mentaal bestaan moeten leiden. Met Vrouwen praten wij over "liefde", "plicht', "goed", "kwaad", "medelijden", "hoop" en andere irrationele en emotionele begrippen, die niet bestaan, en welke verzinsels geen ander doel hebben dan de beheersing van de vrouwelijke uitbundigheid, maar zelf hebben wij en in onze boeken, een totaal andere woordenschat en ik mag bijna zeggen, idioom. "Liefde", wordt dan "verwachting op profijt"; "plicht", wordt "noodzakelijkheid" of "geschiktheid"; en andere woorden worden overeenkomstig veranderd. Bovendien gebruiken wij, bij Vrouwen, een taal die de uiterste eerbied voor hun Sekse inhoudt; en zij geloven dat de Opper-Cirkel Zelve door ons niet devoter aanbeden wordt dan zij; maar achter hun rug worden zij beiden beschouwd en wordt er over hen - door allen, behalve de allerjongsten- gesproken alsof ze maar weinig beter dan "zielloze organismen," zijn

Onze Theologie is evenals in die in de Vrouwenvertrekken totaal verschillend van onze Theologie elders.
  Nou is mijn bescheiden angst dat deze dubbele oefening, zowel in taal als in denken, een iets te zware last op de jongeren legt, in het bijzonder wanneer zij, op de leeftijd van drie jaar, uit de moederlijk zorg gehaald worden en hen geleerd wordt  - met uitzondering van de bedoeling dit  in de aanwezigheid van hun Moeders en Kinder-Juffrouwen te herhalen - hun oude taal af te leren en de woordenschat en idioom van de wetenschap aan te leren. Me dunkt dat ik tegenwoordig reeds een zwakheid in het begrijpen van de mathematische waarheid, vergeleken met het kloeke intellect van onze voorouders driehonderd jaar geleden, bespeur. Ik zeg niets over het mogelijke gevaar dat een Vrouw ooit heimelijk zou leren lezen en haar Sekse het resultaat van het lezen van een enkel gewoon boek zou vertellen; noch van de mogelijkheid dat de ongepastheid of ongehoorzaamheid van een of ander Mannelijk kind de Moeder de geheimen van de logische dialectiek zou onthullen. Op eenvoudige grond van de verzwakking van het Mannelijk intellect, richt ik deze nederige smeekbede tot de hoogste Autoriteiten, de voorschriften voor de Vrouwelijke opvoeding te heroverwegen.