Downloaden
als
Word-document op de Downloadpagina 
Brieven -
deel 2
Ik vond een aardig citaat over dikke mensen in Walden van Henry David
Thoreau:
"Bij
Kirby
and
Spencer
vind ik een belangrijk etymologisch feit:
"dat sommige insecten, hoewel ze in hun laatste gedaanteverwisseling
toegerust zijn met spijsverteringsorganen daar geen gebruik van maken",
ook noteren zij: "De algemene regel is dat bijna alle insecten, in die
staat, veel minder eten dan larven. De in een vlinder veranderde
vraatzuchtige
rupsen, de vlieg geworden made, stellen zich tevreden met een paar
druppels
zoetigheid. Iemand die veel eet is een mens in larve stadium.
Er zijn
hele volksstammen die in die toestand verkeren, mensen zonder droom of
verbeelding, wier dikke buiken hen verraden".
Misschien
is
het
tekenend
in deze gespleten maatschappij dat de Westerse
mens gebukt gaat onder zijn overgewicht terwijl overal elders zijn
medemensen
verhongeren en er op dit moment een nieuwe hongersnood dreigt in
Afrika.
In een brief aan Gabriele Piccolomini schrijft Leonardo da Vinci:
"Wij
zijn
allen
ballingen,
levend binnen de lijsten van een vreemd
schilderij. Wie dit weet, leeft groot. De overigen zijn insecten"
Thoreau
zou
zeggen
dat
ze larven zijn, er van overtuigd dat ze niet in staat
zijn het schilderij, waar ze de tijd doden en zo de eeuwigheid
verwonden, te
verlaten. Hoe je een vlinder kunt worden en hoe je het schilderij kunt
verlaten
is de betekenis van het Evangelie van Thomas.
In
het elfde boek van de Hermes Trismegistos kun je lezen:
"Als
je
jezelf
niet
gelijk kunt maken aan God, dan kun je God niet
begrijpen. Want het gelijke begrijpt het gelijke. Maak jezelf groter
tot een
onmetelijke grootheid, verder springend dan iedereen; en als je
doorlopend
jezelf overstijgt, zul je de Eeuwigheid bereiken en je zult God
begrijpen: als
je zelf gelooft dat niets onmogelijk is, bedenk dan dat je zelf
onsterfelijk is
en dat je alles kunt begrijpen, elke Kunst, elke Wetenschap en de wijze
en
gewoonte van elk levend schepsel"
En
dit is volgens mij heel verwant aan de bedoeling van het Evangelie van
Thomas,
Paracelsus schreef:
"In
staat
te
zijn
datgene te begrijpen wat het lot veroorzaakt, is
God begrijpen; en God begrijpen is God zijn, want alleen het gelijke
kan het
gelijke begrijpen"
En
Meister
Eckehart
sprak:
"Het
woord
door
Augustinus
gesproken: "Wat de mens liefheeft
dat is de mens", moet op deze wijze worden verstaan: Heeft hij een
steen
lief, dan is hij een steen; heeft hij een mens lief dan is hij een
mens; heeft
hij God lief..... en nu durf ik niet verder te spreken, want als ik zeg
dat hij
dan God is, dan zoudt gij mij kunnen stenigen"
En
dit alles terwijl er geschreven staat:
"Gij
zijt
Goden:
allen
kinderen van de Allerhoogste (Psalm
82:6)".
Tegenwoordig
worden
deze
vermetelen
niet meer gestenigd maar opgesloten in
een psychiatrische inrichting en het was Ronald Laing (in "De strategie
van de Ervaring") in navolging van Socrates, die had begrepen dat de
grootste zegeningen via de waanzin tot ons komen, maar in deze
maatschappij
staan we mensen niet toe hun queeste te voleindigen.
In
het vroege Jodendom werd het afwijken van het rechte en eenvoudige pad
gezien als de enige zonde. Als je van dat pad afwijkt moet je dwalen,
zoals
Ahasverus, en wordt je een vreemdeling in de wereld, maar goed
aangepast aan al
die andere Ahasverussen en samen vormen jullie dan de dwalende kudde.
Dus de
keuze is de Weg of de maatschappij, Leven of "dood"
"Mijn
volk,
uw
leiders
zijn verleiders en zij maken de weg die u tot
pad moest zijn, tot een doolweg". (Jesaja 3:12)
Als
je de Weg terug wilt vinden moet je de kudde verlaten, zoals Nietzsche
schreef in zijn "Also sprach Zarathustra". Daarin beschrijft hij het
rijpingsproces dat de mens moet doormaken. Eerst is hij een
cultuur-dragend,
gewillige pakezel, bereid om zich te schikken naar de eisen en waarden
van zijn
cultuur, kritiekloos aangepast. Dan verlaat hij de kudde en wordt een
leeuw,
een sterke loner, die poogt zich te ontdoen van zijn culturele bagage
en een
bedreiging voor de kudde. Maar die fase moet hij te boven komen en weer
als een
kind worden, argeloos in een heilig "Ja-zeggen". Alles is al zo vaak
gezegd, maar mensen zijn horende doof en ziende blind.
Elke cultuur is een product van het verliezen van de ware Weg en dan
openen de
mensen de doos van Pandora en alle ellende die dat oplevert is een
prikkel om
terug te keren naar die Weg en zo die gruwelijke doos weer te
sluiten.
Dus ik ben verbaasd dat jij verbaasd bent over de Twin Towers. Alles is
met
alles verbonden en dus is iedereen medeverantwoordelijk (niet schuldig,
dat is
een christelijke uitvinding) voor alle catastrofen en ellende waar ook
ter
wereld. Alle mensen leven in een web van afhankelijkheid van alle
andere mensen
in de wereld en elke verstoring van dat web, breidt zich uit over het
hele web.
Zoals in de chaos-theorie een vleugelslag van een vlinder in Nieuw
Zeeland een
tornado in het Caribisch Gebied kan veroorzaken. Mensen maken en houden
dit web
zelf in stand en de draden zijn de Nasdaq, de economie, belangen,
macht,
beïnvloeding, tradities en nog veel meer mechanismen. Iedereen,
behalve de
kinderen, heeft vuile handen en iedereen is medeverantwoordelijk.
Vóór de val
van de Berlijnse Muur, hadden we een vijand waarop we alle kwaad konden
projecteren. De vijand was buiten. Maar nu hebben we geen vijand meer
en moeten
we tot de conclusie komen dat de vijand binnen in ons zit en met de
kruistocht
tegen het terrorisme proberen we alleen tevergeefs een nieuwe vijand te
creëren
om ons onbehagen op te projecteren. Mensen oogsten altijd wat ze
zaaien.
Karma is een helder beeld als je het beschouwt als de bagage die ieder
meekrijgt van zijn ouders, zijn grootouders enzovoorts tot in het
grijze
verleden. Al die onverwerkte drama's, krenkingen, verdriet, oorlogen en
ruzies,
tradities, normen, regels en andere mensenwetten. Maar reincarnatie is
een
laffe uitvinding om je verantwoordelijkheden te ontlopen en dus
herhaalt de
geschiedenis zich telkens weer en zij noemen dat het "Wiel van eeuwige
wederkeer". Iedereen moet zijn eigen wiel stoppen en aangezien je maar
één
leven hebt, moet je het in dit leven doen, anders zadel je je kinderen
weer op
met jouw Karma.
Als
je een probleem in je leven tegenkomt, schreef Wittgenstein, kun je
proberen om het probleem op te lossen, maar je kunt beter je leven zo
veranderen dat het probleem verdwijnt. Dat is niet de manier waarop
mensen
gewoonlijk leven, want zij hebben zich afhankelijk gemaakt van heel
veel
anderen om hun problemen op te lossen. Ze hebben juristen, soldaten,
psychiaters, priesters, academici en nog vele anderen nodig om de
problemen op
te lossen die er op hun weg komen en zo kunnen ze verdergaan op hun weg
naar
Nergenshuizen. En misschien het meest interessante in verband met het
Evangelie
van Thomas, is dat ze dokters nodig hebben om alle symptomen te
bestrijden, die
ze ziekten noemen, en die ze zich op hun hals halen door hun manier van
leven.
"Veracht,
mijn
zoon,
de
tuchtiging des Heren niet
en keer u niet met weerzin af van zijn bestraffing".
(Spreuken 3:11)
en
"Gestrenge
tuchtiging
treft
hem
die het rechte pad
verlaat; wie terechtwijzing haat, zal sterven".
(Spreuken 15:10)
Maar
met het resultaat van hun tuchtigingen en terechtwijzingen gaan ze naar
de dokter en worden zo dus nooit wijs. Lijden zou moeten louteren, pijn
(van
poena = straf) is een signaal, een waarschuwing om terug te keren van
de
heilloze weg naar het rechte en eenvoudige pad. De hele bijbel wemelt
van zulke
verwijzingen, met het verband tussen onrechtvaardigheid en ziekte, maar
niemand
durft dat meer te zien. Door schade en schande wijs worden is dus
nauwelijks
meer mogelijk. Callimachus de Cyrenaeer schreef: "Waarlijk, Wijsheid is
aller alles helend medicijn" Dus de genezingen van "Jezus"
kwamen niet uit de lucht vallen maar waren een herontdekking van iets
dat
mensen altijd geweten hebben, maar ver weg in hun harten hadden
verborgen. De
waarheid is genezend, maar wel heel pijnlijk.
Lust
is geen belangrijke drijfveer in de menselijke psychologie maar een
cultuurproduct. In het Epos van Gilgamesh, is Gilgamesh de metafoor van
de
cultuur, macht en autoriteit en de schrik van Uruk. En het volk van
Uruk
smeekte de Moeder-Godin om hulp en Zij schiep een goddelijk evenbeeld,
de
machtige Enkidu, de natuurmens, één met de natuur. En een
jager ging van Enkidu
naar Gilgamesh en vertelde hem:
"Er
is
een
man,
die van het gebergte gekomen is, hij is de
machtigste in het land, zijn kracht is zo groot als de meteoriet van
Anu"
En
Gilgamesh, de wellustige, gaf de jager de raad om de natuurmens Enkidu
te
temmen door zingenot en sprak:
"Ga,
jager
en
neem
de hoer Shamhat met je mee. Laat haar, als de
dieren drinken bij de waterplaats, haar gewaad uitdoen en haar
geslacht
tonen. Als hij haar ziet zal hij haar naderen, en de dieren, die met
hem
opgroeiden in het wild, zullen zich van hem vervreemden"
En
aldus geschiedde en zo verloor Enkidu zijn kracht, de dieren werden
bang
voor hem, hij verloor zijn paradijs en werd beschaafd. In de
maatschappij is
lust de grote hindernis om de paradijselijke staat te herwinnen.
Hier
een kleine bloemlezing van de eindeloze wapenfeiten en duistere kant
van onze best denkbare wereld: overal ruzies, haat, onenigheid,
eenzaamheid,
depressies, angst, ellende en pijn, onzekerheid, wanhoop, agressie,
rottigheid
en problemen, bloed, zweet en tranen. Volle ziekenhuizen en
gevangenissen,
alcoholisten en junks, burgeroorlogen, martelingen, miljarden dollars
voor
bewapening, in de afgelopen 2000 jaar 5000 oorlogen, 600 miljoen
hongerenden,
miljoenen vluchtelingen, verkeersslachtoffers, kankerepidemieën,
Aids, hart- en
vaatziekten en vele andere. Moord en doodslag, terrorisme, abortussen
en
suïcides, echtscheidingen, werkeloosheid, armoede en lichamelijk
en geestelijk
gehandicapten. Mensen vernietigen de natuur, vellen de regenwouden,
vissen de
oceanen leeg, breken de ozonlaag af, terwijl ze op zoek zijn naar het
verloren
paradijs. En jij zit in je ivoren toren met geblindeerde ramen,
op de
deksel van je eigen vuilnisbak en kraait dat je in zo'n prachtige
wereld leeft.
Dat is wat ze horende doof en ziende blind noemen. Ongetwijfeld vind je
in
Logion 56 geen lijk maar een prachtig schepsel. Dat vereist een hoop
zelfbedrog
en het vervelende van zelfbedrog is dat je de bedrieger altijd bij je
draagt.
Er zijn zoveel goede dingen, zeggen mensen dan, maar in deze
dualistische
maatschappij is dat slechts een kant van de medaille. Tegenover alle
verworvenheden staat verwording en zij zijn onlosmakelijk met elkaar
verbonden.
Achter de façade van de welvaartsstaat ligt een verborgen wereld
van ellende.
Dat is de tol die het mensdom voor zijn kortzichtigheid betaalt. In
deze
gespleten wereld is er geen goed zonder kwaad, geen voors zonder
tegens, geen
boven zonder onder, geen rijkdom zonder armoede, geen God zonder Satan,
geen
winnaars zonder verliezers, geen toekomst zonder verleden. Dus als je
de
dualiteit wilt overstijgen en verlost wil worden van het kwaad, tegens,
onder,
armoe, Satan, verliezers en het verleden, dan moet je ook ontdoen van
je
zogenaamde goed, voors, boven, rijkdom, God, winnaars en toekomst.
Misschien
zou het aardig zijn om Candide van Voltaire nog eens te lezen. Het is
een
vlijmscherpe satire over de best denkbare wereld en nog steeds zeer
actueel.
En
denk nog eens aan die prachtige song van de Eagles over de last van de
blanke man:
THE LAST RESORT
She came from
Providence, wasn't in Rhode Island
Where the Old World shadows hang heavy in the air
She packed her hopes and dreams like a refugee
Just as her father came across the sea
She heard about a place;
people were smilin'
Spoke about the Red man's way and how they loved the
land
They came from everywhere to the Great Divide
Seeking a place to stand or a place to hide
Down in the crowded
bars, out for a good time
Can't wait to tell you all what it's like up there
They called it paradise; I don't know why
Somebody laid the mountains low while the town got high
And then the chilly
winds blew down across the desert
Through the canyons of the coast to the Malibu
Where the pretty people play; hungry for power
To light their neon ways and give 'em things to do
Some rich man came and
raped the land; nobody caught him
Put up a bunch of ugly boxes, and Jesus, people bought
'em
They called it paradise; the place to be
They watched the hazy sun sinkin' in the sea
You can leave it all
behind, and sail to Lahaina
Just like the missionaries did so many years ago
They even brought a neon sign: Jesus is comin'
Brought the white man's burden down; brought the white
man's reign
Who will provide the
grand design, what is yours and what is mine
"Cause there is no more new frontier; we have got to
make it here
We satisfy our endless needs, and justify our bloody
deeds
In the name of destiny, and in the name of God
And you can see them
there on Sunday morning
They stand up and sing about what it's like up there
They called it paradise; I don't know why
You call some place paradise; kiss it goodbye
Ik
heb je een bloemlezing gegeven van de eindeloze wapenfeiten van deze
best
denkbare wereld en jij schreef: "De beste van de denkbare werelden? Ik
hoef dat niet te bedenken... het is de werkelijkheid, wij verkeren
daarin en we
weten het en het is echt geweldig!"
Ik begrijp niet dat er zoveel ellende is in jouw prachtige wereld. Het
lijkt
mij heel tegenstrijdig, een wereld met stervenden, de meeste van hen
nog niet
oud en der jaren zat, veronderstel ik, en gehandicapte mensen. En voor
hen zijn
er hulpverleners nodig zoals jij en ik.
Een kleine parabel: stel je een wilde en kolkende rivier voor en aan de
benedenstroom hebben zich de hulpverleners verzameld. En elke dag
levert de
rivier een nooit ophoudende vloed van drenkelingen op. Slachtoffers met
een
grote verscheidenheid aan verwondingen. De hulpverleners ontfermen zich
over de
slachtoffers, sommigen zijn al stervende, classificeren de symptomen en
noemen
dat ziekten, en zijn er van overtuigd dat ze heel zinnig werk doen. Zij
vragen
zich niet af waar al die slachtoffers vandaan komen, want zo is het
leven nu
eenmaal hebben ze geleerd. Er is geen waarom, want die vraag is
verboden. Het
is niemand toegestaan om tegen de stroom in naar de bovenloop van de
rivier te
zwemmen, want stel je voor dat hij het Waarom zou ontdekken, want de
hulpverleners hebben slachtoffers nodig omdat zij aan het helpen de zin
van hun
leven en hun zelfrespect ontlenen .Toegewijd en vol medelijden lappen
de
hulpverleners de slachtoffers weer op en als zij voldoende zijn
hersteld, mogen
ze weer vertrekken. Sommigen zijn niet meer te repareren, die noemen ze
gehandicapten, en die mogen blijven. Enige tijd later spoelt het
slachtoffer,
dat nog niet zolang geleden ontslagen werd, weer aan en de
hulpverleners noemen
dat een recidief. En weer doen de hulpverleners hun best en de
patiënt is hen
zeer dankbaar. En iedereen vindt de hulpverlener zo knap, dat hij een
fantastisch werk verricht, dat hij onmisbaar is, tot op een dag de
hulpverlener
aanspoelt. Want in de wereld waarin deze rivier stroomt zijn er
uiteindelijk
alleen maar slachtoffers.
De
mens is verantwoordelijk voor zijn eigen leven, zijn eigen daden en
alle
ellende die daar het resultaat van zijn. Wat de mens onderscheidt van
de dieren
is zijn vrijheid, niet gebonden aan een territorium, geen natuurlijke
vijanden
en niet gebonden aan speciaal voedsel want:
"Zie,
Ik
geef
u
al het zaaddragend gewas op de gehele aarde en al
het geboomte, waaraan zaaddragende vruchten zijn; het zal u tot spijze
dienen.
(Gen 1:29)
Maar
dat geldt alleen als je wandelt op het rechte en eenvoudige pad (van
rechtvaardigheid, Spreuken 8:20) Stel je een prachtige rechte en vlakke
weg
voor, waarop het heerlijk is om te lopen. Aan beide zijden van die weg
is het
ruig, bijna onbegaanbaar, met nauwelijks doordringbare doornstruiken en
valkuilen. Als je naast de weg stapt voelt dat niet lekker en dat is
slechts
een waarschuwing om terug te keren naar de Weg. Dus alle emoties, alle
pijn en
alle lijden is alleen een aansporing om te keren op je schreden voor je
eigen
bestwil. Elke actie is een vraag, het resultaat is het antwoord en het
is je
eigen verantwoordelijkheid wat je daarmee doet. Maar mensen geven
de
doornstruiken, de valkuilen, hun medereizigers en hun leiders de schuld
van hun
ellende.
Het leven kan ongelofelijk eenvoudig zijn en de route naar het
eenvoudige pad
is de boodschap van het Evangelie van Thomas.
Kleine
kinderen
begrijpen
die
vreemde wereld van de volwassenen niet. Dus
moet je ze vreemd maken om ze daarin te laten passen. Met kromme stenen
bouw je
een kromme muur. Met zieke mensen een zieke maatschappij. Rechte stenen
passen
niet in een kromme muur en gezonde mensen passen niet in een zieke
maatschappij. Dus hoe minder aangepast hoe gezonder en hoe gezonder hoe
minder
aangepast. Maar ouders passen hun kinderen aan, we noemen dat
opvoeding, naar
hun eigen beeld en gelijkenis en gedragen zich zo als hun eigen god.
Daarom
kennen mensen hun eigen kwaliteiten toe aan hun eigen geprojecteerde
god, de
straffende en wrekende vader waar zij in angstig ontzag tegenop
kijken.
Natuurlijke kleine kinderen zijn niet egoistisch of tiranniek, want zij
zijn
als tabula rasa geboren in een systeem met onnatuurlijke regels,
wetten, eisen
en waarden, waar ze zich aan aan moeten passen. En alleen dat maakt ze
egoïstisch en tiranniek en het grootste taboe is ouders duidelijk
maken dat zij
verantwoordelijk zijn voor het gedrag, gezondheid en ziek zijn van hun
kinderen. Want zij hebben geleerd om de genen de schuld te geven, het
karakter,
het weer, en nog veel meer armzalige excuses om hun
verantwoordelijkheid te
ontlopen. Nog in de dertiger jaren van de vorige eeuw was algemeen
bekend dat
de astma van een kind de neurose van zijn ouders was. Tegenwoordig is
het haast
een doodzonde om daar zelfs maar aan te denken. De genetica is de
nieuwe
predestinatieleer, de nieuwe erfzonde en de patiënten de nieuwe
goedgelovigen.
Zij hebben hun religie ingewisseld voor de wetenschap, die nieuwe
Heiland.
Emanuel Kant schreef in 1783 over Verlichting:
"Verlichting
is
daar
waar
mensen de onmondigheid afleggen die zij
aan zichzelf te wijten hadden. Onmondigheid is daar waar mensen niet in
staat
zijn hun verstand te gebruiken zonder zich daarbij door een ander te
laten
leiden. Mensen hebben de onmondigheid aan zichzelf te wijten wanneer
dat
onvermogen niet berust op een gebrek aan verstand, maar op het
ontbreken van de
vaste wil en de moed om het verstand dat zij hebben ook te gebruiken
zonder
zich daarbij door een ander te laten leiden. Sapere aude! Waag het om
het
verstand dat je hebt zelf te gebruiken! is dus het wachtwoord van de
Verlichting."
Maar
mensen beroepen zich op anderen, laten hun voorvaderen niet met rust,
en denken dat zij omdat zij op de schouders van hun voorgangers staan,
hoger
kunnen reiken, maar zo hebben ze een Toren van Babel gebouwd, een Kolos
op
lemen voeten.
Ik
hoorde gisteren weer die prachtige Logical Song van Supertramp en
ik heb de tekst voor je opgeschreven, omdat ik vind dat er meer
wijsheid in zit
dan in de meeste hedendaagse filosofen:
When I was young, it
seemed that life was so wonderful
A miracle, oh it was beautiful, magical
And all the birds in the trees, well they'd be singing
so happily
joyfully, playfully, watching me.
But they send me away, to teach me how be sensible
logical, responsible, practical
And they showed me a world, where I could be so
dependable, clinical, intellectual, cynical
There are times, when
all the world is asleep
The questions run too deep
For such a simple man.
Won't you please, please tell me what we've learned
I know, it sounds absurd
But please tell me who I am
Now watch what you say
or they'll be calling you a
radical, liberal, fanatical, criminal
Won't you sign us your name, we'd like to feel you're
acceptable, respectable, presentable, a vegetable
Wij
zijn allen geboren als prinsen en prinsessen maar onze ouders hebben
ons
in kikkers veranderd, zoals hun ouders met hen hebben gedaan en zo
steeds
verder terug en nu wachten we op de Prins of de Verlosser, zoals
Sneeuwwitje,
om de betovering te verbreken. In de hele schepping is er geen levend
wezen dat
zijn kinderen opvoedt. Zij laten hen gewoon opgroeien door ze slechts
te
beschermen en het voorbeeld te geven.
"het
is
als
de
ontzetting van de ervaren tuinman, bekwaam in
snoeien, scheren en alle eisen van het vak, wanneer plotseling een
vreemde hem
snoeimes en heggeschaar uit de hand rukt en zegt: 'Laat groeien die
boel,
vrijuit, zoals het wil'. Want ik verzeker u, dat gij geen tuinman ter
wereld
zult beduiden dat een wildernis mooier is dan een onderhouden tuin. En
ook vele
anderen niet al zijn ze geen tuinlui" (Frederik van Eeden,
Nederlandse Utopist en navolger van jullie eigen
ondergewaardeerde
profeet Henry David Thoreau)
En
het Oglala-opperhoofd Luther Staande Beer sprak ergens in de 19e eeuw
die
prachtige woorden:
"Wij
beschouwden
de
grote
oppervlakten, de prachtige golvende
heuvels en de kronkelende stromen met hun wirwar van plantengroei niet
als
"wild". Alleen voor de blanke man was de natuur een woestenij en voor
hen was het land "vergeven" van "wilde" dieren en
"wilde" mensen. Voor ons waren ze tam. De aarde was weldadig en we
waren omringd door de zegeningen van het Grote Mysterie. Pas toen de
harige man
uit het Oosten kwam en met brute razernij ons en de mensen die ons
dierbaar
waren onrechtvaardig behandelden, werd het voor ons "wild". En toen
de dieren uit het woud voor zijn komst op de vlucht gingen, begon voor
ons het
"Wilde Westen".
Het
was Nietzsche die schreef dat "het christendom het grootste
bedrijfsongeval van de laatste 2000 jaar is geweest" en dat "de
laatste christen aan het kruis stierf". En ik ben bang dat hij gelijk
had.
Er
zijn twee manieren om mythen onschadelijk te maken. Ten eerst kun je ze
als sprookjes verkopen, zoals gedaan is met de mythen van Andersen en
Grimm of
je kunt ze ombouwen tot een religie. Datzelfde lot is ook beschoren aan
de
satirische boeken als Gullivers Reizen en het ergste wat er kan
gebeuren is dat
je Disney toestaat om ze te verkrachten tot louter amusement. Lever ze
vervolgens over aan geleerden, de letterknechten en de woorden-neukers
en
iedereen gaat de mist in. Er wordt nooit een expeditie uitgerust om het
glazen
muiltje van Assepoester te zoeken, maar dat doen ze wel voor de Ark van
Noach
en de voorhuid van Jezus. En het resultaat van het letterlijk nemen van
Het
Beloofde Land lijkt duidelijk. Bruce
Springsteen bedoelde ongetwijfeld niet toen hij zong:
"Blow away the
dreams that tear you apart.
Blow away the dreams that break your heart
Blow away the lies that leave you nothing but
brokenhearted
I believe in the promised land".
Het
probleem is altijd om te weten wat het koren en wat het kaf is. De
Maker
heeft mensen niet geschapen maar schept ze doorlopend. Het scheppen is
de
schepping in stand houden. Hij is de altijd scheppende schepper. In Job
34:
14-15 kun je lezen:
"Indien
Hij
zijn
aandacht
op hem richtte, zijn geest en zijn adem
tot Zich terugnam, dan zou al wat leeft tegelijk de geest geven, en de
mens zou
wederkeren tot stof.
Dus
je kunt de hele aarde en alle leven beschouwen als een hologram in
stand
gehouden door alle energie in de Kosmos en dus het centrum van de
Kosmos. De
Maker is de holograaf die de eeuwige en onveranderlijke natuurwetten
ingesteld
heeft en zelfs Hij kan die niet veranderen en Hij heeft daar ook geen
behoefte
aan want Hij zag dat het goed was, een volmaakte wereld in een volmaakt
evenwicht met volmaakte mensen om zijn schepping te bewonderen. Alle
levende
wezens leven altijd naar hun natuur, behalve het menselijke ras dat in
zijn
hoogmoed denkt dat hij het beter weet. Mensen leven niet meer naar hun
natuur,
maar allen zijn afgeweken, zij hebben allen vuile handen: er is niemand
die het
goed doet, nee, niet een. Zij gedragen zich allemaal als androïden
en zijn
vergeten wie ze zijn en dat de bedoeling van de Maker slechts is dat
zij
genieten van zijn schepping. Een schrijvende en denkend mens is een
androïde,
zoals jij schreef, een gedegenereerde weergave van de volmaakte
menselijke
poppenkastpop.
Ongeveer 2000 jaar geleden ontstond er een beweging van voormalige
androïden
die weer mens geworden waren en de gelukzaligheid van die toestand
ervoeren.
Zij zagen de kleine kinderen, kleine ware mensjes, veranderd worden in
androïden door hun androïde ouders en wilde een halt
toeroepen aan die waanzin
en dus schreven ze het Evangelie van Thomas. De androïden hebben
gewonnen en
maakten het christendom, dom, dom.
"In
een
droom,
in
een nachtgezicht, wanneer diepe slaap op de mensen
valt, in sluimering op de legerstede; dan opent Hij het oor der
mensen,
en drukt het zegel op de vermaningen, tot hen gericht, om
de mens
van zijn doen af te brengen, om hoogmoed van de man te weren, om
zijn
ziel van de groeve te redden, zijn leven, dat het niet omkome door de
spies.
(Job 33:15).
Dat
is de betekenis van dromen. Iedereen heeft ergens in zijn hoofd een
lade
gevuld met onbegrepen gebeurtenissen uit het verleden. Soms ontsnappen
die
gewoon even en knagen aan het geweten en mensen haasten zich om ze weer
op te sluiten
in de lade. Het zijn allemaal overtredingen (en de gevolgen ervan:
ziekten,
emoties, ongevallen enzovoorts) tegen het maxime: "wat gij niet wilt
dat u
geschiedt doet dat ook een ander niet" en waarin je je
verantwoordelijkheid hebt ontlopen door de schuld te geven aan anderen
of de
omstandigheden. Al die situaties blijven je kwellen totdat je jezelf je
eigen
aandeel erin bekent. Je kunt nooit het verleden veranderen, je kunt
alleen de
gevolgen van dat verleden teniet doen. Zo eenvoudig is het. En als je
niet
bereid bent om die situaties onder ogen te zien en jezelf wil toegeven
dat je
je vergist hebt, zullen ze je achtervolgen tot op je sterfbed.
"Oh death, where art thou sting?" herinnert me aan een autobiografie
van de Zwitser Frits Zorn: "De angel van het sterven", met de
onvergetelijke openingszin:
"Ik
ben
jong,
rijk
en ontwikkeld; ik ben ongelukkig, neurotisch en
alleen. Ik ben burgerlijk opgevoed en mijn hele leven was ik braaf.
Mijn
familie is nogal gedegenereerd en ik vermoed, dat ik zelf ook erfelijk
belast
ben en door mijn familie aangetast ben. Natuurlijk heb ik ook kanker,
wat als
vanzelfsprekend voortvloeit uit het voorgaande"
Hij
beschrijft op een treffende wijze zijn wanhopige poging, vanaf het
moment dat hij hoorde dat hij kanker had, om zich los te maken van zijn
verleden en in het zicht van het einddoel is het hem toch niet gelukt.
Er
zijn twee typen van verwantschap. Een biologische zoals ik met mijn
broers en zussen heb en een geestverwantschap. Logion 99:
"Zijn
leerlingen
zeiden
tot
hem:" Uw broeders en uw moeder
staan buiten". Hij sprak tot hen:" Deze hier die de wil van mijn
Vader doen, dat zijn mijn broeders en mijn moeder. Zij zijn het die het
Koninkrijk van mijn Vader zullen ingaan.".
Wij
zijn allen zonen en dochters van "god" maar we moeten ons dan
wel als zodanig gedragen en leven naar zijn Wil. Als je je "eigen"
wil volgt, je "eigen" hartstochten en je "eigen" belangen
dient, ervaar je niet dat je een zoon van "god" bent. Dus als Paulus
spreekt over Johannes, de broeder van de Heer, bedoelt hij dat als
metafoor.
Als je een broeder bent van de Heer, ben je zoals de Heer. Dus als je
een
geestverwant bent van de Heer, gedraag je je ook als de Heer. In
1-Cor.-46 kun
je lezen:
"Toen
is
hij
verschenen
aan meer dan vijfhonderd van zijn
volgelingen tegelijk; sommigen van hen zijn overleden, maar de meesten
zijn nog
in leven. Vervolgens is hij verschenen aan Jacobus, daarna aan
alle
apostelen. En tenslotte is hij ook verschenen aan mij, een
misgeboorte".
Je
kunt het letterlijk nemen als een spookverschijning maar het lijkt
overduidelijk om het te zien als een metafoor van het moment dat zij de
verlichting bereikten. Tenzij je het wilt vergelijken met die
wedergeboren
christenen die Jezus in hun hartje gevonden hebben. In Marc-41 en
Matth-40 droeg Johannes dat epitheton ornans nog niet, want op dat
moment was
hij nog een leerling.
Een ander aardig voorbeeld is is wonderbaarlijke spijziging van de
vierduizend.
Het is een krankzinnig verhaal als je het letterlijk neemt en
tegenstrijdig met
de natuurwetten zoals alle wonderen. In de Tractatus
Theologico-politicus
(Ch.6 Over wonderen) schrijft de aartsketter Spinoza:
"Want
de
massa
meent
dat de kracht en voorzienigheid Gods dan op hun
aller duidelijkst blijken, wanneer ze iets ongewoons in de natuur ziet
gebeuren, iets dat in strijd is met de mening die ze krachtens de
gewoonte
omtrent de natuur heeft, vooral als dit tot haar eigen winst of
voordeel
uitpakt"
En
hij toont aan dat ieder "wonder" een verbreking van de eeuwige
natuurwetten vereist. Dus geen sprekende slang of ezel van Bileam, geen
opwekking van Lazarus of een verrezen Heer. Het zijn allemaal
metaforen.
Philo, die enige tijd bij de Essenen verbleven heeft, spreekt over 4000
van
hen. Zou het niet zo zijn dat de de wonderbaarlijke spijziging betekent
dat zij
zich op dat moment bij de messianistische beweging aansloten?
Lang
geleden was je een klein kind en je geest genereerde slechts beelden en
al die beelden hadden een betekenis. Je angsten manifesteerden zich als
monsters
en krokodillen onder je bed. Je moest eten wat je ouders voor jou
hadden
besloten en je moest hun verklaringen die je niet begreep geloven. En
je moeder
zei dat ze zoveel van je hield dat ze je wel op kon eten . Dat is de
reden dat
je het sprookje van Hans en Grietje zo goed begreep. Je dacht nog niet
in taal
en de werkelijkheid was gewoon de werkelijkheid. Het leven was nog zo
prachtig,
een wonder, oh het was verrukkelijk, magisch. En alle vogels in de
bomen, wat
zongen die gelukkig en verheugend, speels, terwijl ze naar je keken. De
werkelijkheid was nog niet versplinterd., een bos was een bos, je
medekinderen
waren niet zwart of katholiek of kinderen van de rechter, mannen nog
niet
gevaarlijk, maar toen waren alle kinderen voor jou nog gelijk. Je had
niet eens
de taal nodig om de hele dag met elkaar te spelen. Ik hoop dat je dat
niet
vergeten bent. Beelden en metaforen zijn niet abstract, maar denken in
begrippen is abstract, Een abstractie is een reductie van de
werkelijkheid.
Kinderen zijn eenvoudig van geest en ongeletterd en zij begrijpen dat
ingewikkelde gewauwel van de grote mensen niet, want dat is niet van
hun
wereld. De parabels van Jezus zijn heel eenvoudig tenzij je ze
letterlijk
neemt.
Van
Herman Hesse is het volgende citaat:
"Onzuiver
en
misvormd
is
de blik vanuit het willen. Eerst als wij
niets begeren, eerst als ons kijken zuivere beschouwing wordt, opent
zich het
wezen der dingen de schoonheid. Wanneer ik een bos bekijk, dat ik
kopen,
pachten, omhakken kan, waarin ik wil jagen, dat ik met een hypotheek
belasten
wil, dan zie ik niet het bos, maar alleen wat met mijn willen, met mijn
plannen
en zorgen, met mijn portemonnaie te maken heeft. Dan bestaat het uit
hout, het
is jong of oud, gezond of ziek. Wanneer ik er echter niets van wil en
zo maar
gedachteloos diep in het groen staar, dan pas is het bos, is het
natuur, is het
mooi, geeft het verwondering. Zo is het met mensen en gezichten ook. De
mens,
die ik met vrees, met hoop, met begeerte, met bedoelingen, met eisen
aankijk,
is niet een mens, hij is niet meer dan een troebele weerspiegeling van
wat ik
wil. Wetend of onbewust, zie ik hem aan met vragen, die louter
vernauwen en
vervalsen: Is hij toegankelijk of trots? Heeft hij achting voor mij?
Kan ik
iets van hem loskrijgen? Verstaat hij wat van kunst? Met duizenden
vragen
kijken wij de meeste mensen aan, met wie wij te maken hebben en wij
gaan door
voor mensenkenners en psychologen, als het ons lukt in hun
verschijning, in hun
voorkomen en gedrag dat op te merken, wat onze bedoeling dient of
weerspreekt.
Maar deze houding is armzalig en in dit soort zielkunde is de boer, de
venter,
de oplichter, de versierder, ervaarder dan de meeste politici of
geleerden. Op
het ogenblik, dat het willen tot rust komt en de beschouwing, het
zuivere en
toegewijde zien opstijgt, wordt alles anders. Een mens houdt op nuttig
en
gevaarlijk te zijn, geïnteresseerd of verveeld, vriendelijk of
lomp, sterk of
zwak. Hij wordt weer natuur, hij wordt mooi en opmerkelijk evenals
ieder ding,
waarop de zuivere beschouwing zich richt. Want beschouwing is immers
niet
onderzoek of kritiek, zij is niets dan liefde. Zij is de hoogste en de
meest te
wensen toestand van onze ziel: liefde zonder begeren."
Dus
de werkelijkheid bestaat onafhankelijk van wat de mensen erover denken,
maar door het denken zien ze niet wat ze zien. Zij zien bedoelingen en
eigenbelang en helaas kijken ze naar hun medemensen met dezelfde blik.
Op welke
manier kan ik de ander voor mijn eigen doeleinden gebruiken, zoals
pionnen op
een schaakbord?.
Inderdaad
denkt
iedereen
ook
in beelden maar omdat grote mensen een
rationele wereld gecreëerd hebben, leven ze in twee verschillende
werelden en
die zijn altijd met elkaar in tegenspraak. Het is voor een mens niet
mogelijk
om op twee paarden te rijden of twee bogen te spannen, en het is voor
een
knecht niet mogelijk om twee heren te dienen: of hij zal de ene eren en
de
ander kwetsen.. Je kunt niet de kool en de geit sparen. Ik vind
het
fascinerend hoe je je probleem beschrijft, dat je was wat je was als
kind
voordat je de taal machtig was, maar dat je nu zoveel meer bagage hebt.
Dat is
nou precies het probleem, want je moet kiezen voor het kind of voor je
bagage.
Muziek, kunst en poëzie fungeren alleen als lapmiddelen om het
leven in de kooi
wat op te leuken. Gelukkige mensen hebben dat niet nodig, maar
ongelukkige
mensen denken dat het hen gelukkig maakt. De hele natuur is elk moment
vol met
muziek, maar mensen geven de voorkeur aan hun eigen creaties. In het
sprookje
van De Nachtegaal van Andersen krijgt op een dag de Keizer een
kunstmatige nachtegaal en
"de
kapelmeester
prees
de
vogel bovenmate en verzekerde hem, dat hij
beter was dan de echte nachtegaal ; niet alleen wat zijn uiterlijk
betrof, met
al die schitterende diamanten, maar ook zijn innerlijk. "Want ziet u,
mijne heren- en uwe Keizerlijke Majesteit in het bijzonder - bij de
echte
nachtegaal kan men nooit van te voren berekenen wat er komt, maar bij
de
kunstvogel staat alles vast; zó zal het zijn en niet anders. Men
kan het
verklaren, men kan hem openmaken en het menselijke vernuft bewonderen;
men kan
zien hoe de raderen zitten, hoe alles werkt en hoe het een volgt uit
het
andere...!.... Maar de arme vissers, die de echte nachtegaal hadden
gehoord,
zeiden: "Het klinkt wel aardig en de wijs lijkt ook, maar toch
ontbreekt
er iets aan, al kunnen we niet precies zeggen wat." De kapelmeester
schreef vijfentwintig dikke delen over de kunstvogel, alles heel
geleerd en
langdradig, met de aller moeilijkste Chinese woorden, zodat iedereen
zei dat
hij het gelezen had, want anders was je dom en moest je op je buik
getrommeld
worden"
.
Door mensen gemaakte muziek is zo armzalig vergeleken met alle muziek
die de
natuur ons cadeau doet. Er is maar één wonder en dat is
de schepping en het
leven. God, hoe het universum tot stand gekomen is, wat er gebeurd na
de dood,
zijn geen wonderen of geheimen maar vragen die mensen zich stellen
omdat ze
niet weten wie ze zijn. Om van een theatervoorstelling te genieten hoef
je
niets te weten over regie, noch over de coulissen. Om van het leven te
genieten
hoef ik niets te weten over mijn lever of mijn uitscheidingen, noch
over
fotosynthese of de baan van Mars. Alleen als mensen zich verloren
voelen in de
wereld hebben zij de behoefte om de hen bedreigende wereld in schema's
onder te
brengen.
Fanatiek
is
een
prachtig
woord omdat het "door de godheid
aangeblazen" betekent en zou dat niet zo kunnen zijn? Enthousiasme (en
Theou) betekent "in God" en dat is wat er overblijft als je je van de
Matrix unplugged hebt. Het is goedkoop om iemand te veroordelen naar de
franje,
want dat is de manier waarop criticasters altijd iemand aanvallen die
iets
onaangenaams vertelt. Waarom val je niet over de lengte van Neo's jas?
Kennis
verkondigen is even onmogelijk als praten over God, de natuur,
vrijheid, liefde
of gezondheid want je kunt alleen aanwijzen wat het NIET is.
Elke
suicide en elk verkeersslachtoffer, elke vermoorde en tot slot iedereen
die aan een ziekte overlijdt wordt voortijdig losgerukt van de Matrix,
zonder
ooit geproefd te hebben van een vrij leven. Niemand kan een dag aan
zijn leven
toevoegen en geen dokter kan het leven van zijn patiënten
verlengen. Mensen
staan zichzelf en een lang en gelukkig leven in de weg. Het enige wat
je kan
doen is de obstakels verwijderen die een gelukkig leven in de weg
staan:
ergernis, haat, treurnis, nijd, bedrog, gramschap en al die andere
ondeugden.
En het zo vaak misbruikte woord: stress, slechts een compilatie van die
ondeugden. Als alles gaat op de manier waarop mensen dat willen of
verwachten,
voelen zij zich goed, maar elke frustratie, alles wat anders gaat
levert wat
stress op en met knikkers kun je uiteindelijk een hele emmer vullen,
tot hij
met de laatste knikker overloopt. Want alleen als alle andere mensen
precies
doen wat in het script van de hoofdrolspeler staat en zich als willoze
pionnen
schikken naar zijn scenario en regie zal dat geen stress (van
distringere =
uiteenscheuren) opleveren. In deze maatschappij is het beheersen van je
emoties
een deugd maar de tol die je betaalt is hoog en moordend en met de
symptomen
van het beheersen ga je naar de dokter tot uiteindelijk de dood erop
volgt,
want de emmer blijft vol.
Als je de symboliek van de Matrix niet begrijpt en je je blind blijft
staren op
de franje waarin het verpakt is, ben je doof voor de boodschap en dat
geldt
evenzeer voor het evangelie. Dan kun je nog alleen maar vallen over
woorden,
komma's en andere franje en dat is de manier waarop alle ketters en
alle
profeten de hele geschiedenis door zijn aangevallen. Als lullen over
het
Evangelie van Thomas slechts een tijdverdrijf is, kun je beter het
telefoonboek
exegeren
Thoreau
heeft
geprobeerd,
noch
een aanhanger noch een gelovige van iemand of
iets te zijn, maar ongelukkigerwijs was hij niet radicaal genoeg. In
ieder
geval was hij zich bewust van de krankzinnigheid van de maatschappij
waarin hij
moest leven. Hij had de wereld doorzien en had een "lijk" gevonden
zoals "Jezus" zou zeggen. Er zijn in zijn geschriften en in de
evangeliën veel parallellen:
"Er
bestaat
een
bepaalde
groep ongelovigen die mij soms vragen
stellen zoals: of ik nu werkelijk denk dat ik uitsluitend van
vegetarisch
voedsel kan leven. En om dan maar dadelijk de bijl bij de wortel van de
kwestie
te zetten- want de wortel is geloof en vertrouwen- ben ik gewend te
antwoorden
dat ik van plankspijkers kan leven. Als zij dat niet kunnen volgen,
zullen ze
ook niet veel begrijpen van wat ik te zeggen heb" (Walden)
en
"Niet
wat
de
mond
binnengaat, maakt de mens onrein, maar wat de mond
uitkomt dat maakt de mens onrein. (Matth 15:11)"
Hij
had ervaren dat al die praatjes over gezond voedsel onzin zijn. Mensen
hebben rituelen ingesteld voor het nuttigen van hun voedsel. Zij eten
niet
wanneer ze honger hebben maar als het tijd is om te eten. Zij hebben
geleerd om
te genieten van bepaalde voedingsmiddelen, afhankelijk van de cultuur
waarin ze
opgegroeid zijn en waarin ze geleerd hebben wat lekker en gezond is.
Zoals de
verrader Cypher in de Matrix zegt als hij een biefstuk eet: "The Matrix
vertelt me dat het lekker is". Mensen genieten van eten omdat ze
vergeten
zijn om van het leven te genieten. Het is alsof ik een ritueel zou
maken van
het tanken van mijn auto en zou vergeten dat ik dat alleen doe om van
mijn reis
te genieten. Eigenlijk is het een absoluut krankzinnig schouwspel om te
zien
hoe mensen hun magen vullen, zittend rond de tafel met hun
gereedschappen en
over niets praten en om je dan te realiseren dat zij slechts vreemde
rituelen
uitvoeren en soms vraag ik me af waarom ze geen gezamenlijke happening
hebben gemaakt
van hun defecatie.
Een mens is een mens, is altijd een mens geweest en zal altijd een mens
blijven, tenzij je wilt geloven dat die vreemde evolutionisten nog ooit
de
missing link zullen vinden. De wetenschap zoekt nog steeds het
perpetuum
mobile. Ze heeft het gevonden want ze is het zelf. Altijd hebben mensen
van
elkaar verschild door hun bagage en hun aangeleerde kunstjes om te
overleven in
een maatschappij van meerderen en minderen. Dus de handleiding heeft
ook altijd
bestaan en slechts de bagage is in de loop van de tijd veranderd en het
enige
wat je nodig hebt is te weten waaruit je bagage bestaat, voordat je je
ervan
kunt ontdoen. Als je niet eerst beseft dat je een slaaf bent, kun je je
ook
nooit bevrijden. Als je niet eerst beseft, dat je slaapt, kun je ook
nooit
wakker worden. Het menu is niet de maaltijd, de kaart is niet het
gebied, geluk
is de bestemming en niet de reis. Voor mijn manisch-depressieve
patiënten lijkt
het alsof de deur naar twee kanten draait maar zij zwaaien slechts van
de ene
schijnwereld naar de andere.
Zowel
de Matrix als Orwells 1984 zijn slechts extrapolaties van de toestand
waarin iedere beschaving in wezen altijd verkeert en beiden zijn
metaforen en
hebben dezelfde betekenis. Elke beschaving verkeert altijd in 1984 en
heeft
zijn eigenvormige Matrix. Big Brother en de Matrix zijn equivalenten,
net zoals
de Partij en de Agents en hun enige doel is Controle. En omdat iedere
burger
zijn geïnternaliseerde Big Brother of Matrix heeft, omdat iedereen
een deel van
het systeem is, heeft iedereen vuile handen, zoals Sartre zou zeggen en
iedereen is dus medeverantwoordelijk voor alle ellende in deze
krankzinnige
maatschappij. In 1984 schrijft Orwell:
"Je
moet
je
ontdoen
van die negentiende-eeuwse ideeën over de
Natuurwetten. Wij maken de Wetten van de Natuur"
En in
deze wereld zijn mensen inderdaad overtuigd van het idee dat de mens
geen natuur heeft, zodat hij, zoals ze dat ironisch noemen, een tweede
natuur
moet ontwikkelen, een karakter om zijn verdeelde wereld te dienen en in
stand
te houden. Rechtvaardige en eerlijk mensen passen niet in deze wereld
want zij
zijn niet van deze wereld. Het is een illusie, maar ik ben er zeker van
dat je
zelf gelooft dat je onafhankelijk bent van de controlerende krachten
die Orwell
beschrijft en misschien geloof je echt dat je je eigen wereld onder
controle
hebt. Maar jouw leven wordt gestuurd door door mensen gemaakte wetten,
rituelen, gewoonten, hartstochten, angsten, je onbegrepen verleden en
door je
zelfgeconstrueerde zelfbeeld. Bij elke stap die je maakt wordt je
gestuurd en
gecontroleerd en je ziet het niet en je vraagt je nog steeds af waarom
je doet
wat je doet.
"Het
ergste
van
alles
is als men de slavendrijver van zichzelf is.
Wij zijn de slaaf en gevangene van onze eigen mening over onszelf: een
reputatie die het gevolg is van onze eigen daden. De publieke opinie is
een
zwakke tiran, vergeleken bij wat we van onszelf denken."
schrijft
Thoreau
in
"Walden"
Patiënten
zijn
door
de
witte jassen van etiketten voorzien omdat mensen
geleerd hebben dat zij een naam moeten hebben voor hun symptomen. Dan
weten ze
waar ze aan toe zijn, zeggen ze dan. De vraag naar het "Waarom"
hebben ze allang in hun vroege jeugd afgeleerd want al die volwassenen
werden
altijd zo zenuwachtig als ze die vraag stelden. Symptomen behandelen is
heilloos want een symptoom is het resultaat van een manier van leven en
als
mensen dat niet willen, moeten ze hun leven veranderen. De kern van het
evangelie is dat rechtvaardige of eerlijke mensen niet ziek zijn en
zieke mensen
dus niet rechtvaardig en niet eerlijk, wat op hetzelfde neerkomt.
Emotieloos
betekent in deze maatschappij, dat je je emotie zo kunt beheersen, dat
het
lijkt alsof ze er niet meer zijn, maar dat is fundamenteel anders dan
de
apatheia.
Het leven zal Big Brother of The Matrix uiteindelijk verslaan:.
"Ik
weet
het
niet-
het kan mij niet schelen. Op een of andere manier
zullen jullie falen. Iets zal jullie verslaan. Het leven zal jullie
verslaan." "Wij beheersen het leven, Winston, op elk niveau. Jij haalt
het in je hoofd dat er een zogenaamde menselijke natuur is, die wordt
verkracht
door wat wij doen en die zich tegen ons zal keren. Maar wij maken de
menselijke
natuur. Mensen zijn in onbeperkte mate kneedbaar. Of misschien ben je
weer
teruggekomen op je oude mening, dat de proletariërs of de slaven
zullen opstaan
en ons omverwerpen. Zet dat uit je hoofd. Zij zijn hulpeloos als
dieren. De
mensheid is de Partij. De anderen staan ernaast- doen niet ter zake"
"Het kan mij niet schelen. Tenslotte zullen zij jullie overwinnen.
Eerder
of later zullen zij jullie in je ware gedaante zien en dan zullen zij
jullie
aan stukken scheuren" (Orwell 1984)
Het
is grappig om de manier te zien waarop de betekenis van veel woorden in
deze omgekeerde wereld het tegenovergestelde of weerspiegeling is van
hun
oorspronkelijke betekenis. Mensen praten over vooruitgang, evolutie,
ontwikkeling, individuatie, Verlichting, universiteit, kennis,
vrijheid, vrede
en opbouwen en zien niet dat het achteruitgang, involutie, inwikkelen,
dividuatie,
Verduistering, diversiteit, onwetendheid, slavernij, oorlog en afbraak
is. Dat is het tenminste gezien vanuit de oorspronkelijke staat
of het
Koninkrijk. Als je eenmaal de verkeerde weg ingeslagen bent, als je
begonnen
bent en het einde dus zoek is, worden de krachten, naarmate je verder
van huis
raakt, die je terugtrekken steeds groter. In de Imitatio Christi
schrijft
Thomas á Kempis:
"
Iedere zonde brengt zijn eigen geestelijk leiden voort. Een
dergelijk lijden is gelijk het lijden in de hel. Want hoe meer ge
lijdt, hoe
slechter ge wordt. Dit is wat zondaars overkomt: hoe meer ze door hun
zonden
lijden, hoe slechter ze worden. Ze vervallen hoe langer hoe meer tot
zonde, om
zich van het lijden te bevrijden"
Je
kunt geestelijk lijden ook vervangen door pijn, ellende, symptomen of
ziekte, het komt allemaal op hetzelfde neer. Als je eenmaal begint is
het einde
zoek en hoe verder je gaat hoe verder je de mist in gaat en je moet het
ene gat
met het andere stoppen en de ene leugen met de andere verbergen en elk
probleem
dat je oplost roept weer nieuwe problemen op. Zo gaat dat ook in de
wetenschap
die met elke oplossing nieuwe problemen creëert in een steeds
uitdijender
vloed.
De enige boodschap van het Evangelie van Thomas is dat als gelukkig
wilt zijn
en het Koninkrijk wilt ingaan, je alleen compromisloos naar je zelf
moet kijken
en luisteren. De rest is commentaar en de meeste logia beschrijven
slechts de
weerstand, het ongeloof, de haat, het genegeerd en belachelijk gemaakt
worden
en het onbegrip dat mensen ontmoeten die terugkwamen nadat ze gevonden
hadden
om de achtergeblevenen de weg naar buiten te wijzen. Er is niets nieuws
onder
de zon.
Ik
ben bang dat je een aantal dingen door elkaar haalt. Mensen gedragen
zich
als poppenkastpoppen gestuurd door een virtuele poppenspeler, zoals,
androïden
geleid door de Matrix of aangepaste burgers geleid door door mensen
gemaakte
wetten en eisen. Zij denken niet zelf, maar anderen doen dat voor hen
en zij
bepalen hoe ze moeten leven. En God sprak: "waar zijt gij mens
(Adam)" , maar hij zag slechts christenen, juristen, Amerikanen,
vrouwen,
vaders, patiënten, geleerden, en een schier eindeloze stoet van
andere maskers
en ingewikkelde combinaties daarvan en nog veel en veel meer
androïden, maar
hij zag geen mensen meer. En van generatie op generatie hebben mensen
het werk
van hun handen uitgescheiden en zie, alles is ijdelheid en naijver van
de een
op de ander en het najagen van wind. Maar hun afgoden zijn zilver en
goud (en
machines, computers, auto's, wapens, schepen en vliegtuigen, steden en
gebouwen) het werk van hun handen... zij die ze maken gaan op hen
lijken; zo is
iedereen die op hen vertrouwt. Werken is voor de dwazen. Smohalla, een
Skokulk-opperhoofd sprak in 1850 de gedenkwaardige woorden:
"Onze
jonge
mannen
zullen
nooit werken. Mensen die werken kunnen
niet dromen en in onze dromen komt de wijsheid tot ons"
Elke
cultuur is een vergissing.
Natuurlijk
is
het
niet
expres maar het is nu eenmaal een onmogelijke opgave
om in twee verschillende werelden te leven. In deze maatschappij moet
je je
eigenbelang dienen om te overleven, maar daarmee doe je het algemeen
belang
geweld aan. Je kunt het belang van je eigen land dienen, maar dat gaat
ten
koste van het belang de wereldgemeenschap. Je kan het belang dienen van
je
familie of je peer-groep, maar dat schaadt altijd het belang van andere
groepen. Het is zo'n vreselijke omweg om eerst onze kinderen met onze
bagage op
te zadelen, zoals onze ouders met ons deden enzovoorts en dat we daar
in een
pijnlijk en moeizaam proces, jij noemt dat een rijpingsproces tot
individu
(grappig woord, want het betekent het tegenovergestelde van wat het
aangeeft:
individu betekent "niet verdeeld") ons weer van moeten bevrijden. Dus
beschaafde mensen zijn geen individuen maar dividuen en de bedoeling is
dat ze
weer individuen worden. Kleine kinderen zijn onverdeeld en leven nog in
één
wereld, hun kinderparadijs, en in de loop van hun opvoeding raken ze
verdeeld.
Het lijkt logisch om dat proces te stoppen. Het probleem is alleen dat
zij dan
niet meer passen in deze maatschappij, maar dat zou je op het conto van
deze
maatschappij kunnen schrijven, in plaats van de kinderen daar de schuld
van te
geven. Herman Hesse maakt dezelfde fout in zijn novelle Siddharta als
de
verlichte Siddharta met droefheid zijn zoon naar de grote stad ziet
gaan om
dezelfde fouten te maken die hij in zijn leven gemaakt had. Vroeger
waren we
argeloze kinderen en wij moeten weer worden als de kinderen en dat is
een
gigantische omweg omdat je dan weer alles af moet leren wat je geleerd
hebt.
Afgelopen
week
ben
ik
in de dierentuin geweest en zag de chimpansees in hun
kooi spelen met plastic tonnen en het leek alsof zij ervan genoten en
ze waren
er opgewonden van. Wij hebben onze kinderen in een zelfde kunstmatige
omgeving
geplaatst en moeten hen bezig houden met kunstmatige speeltjes en de
TV, zodat
ze zich niet vervelen. Ik zie geen verschil met die chimpansees. En wij
prijzen
en belonen ze voor hun productiviteit en dat is de manier waarop
kinderen leren
om hun ouders te plezieren
"Altijd
bezig
met
straf
en beloning zijn de mensen niet bij machte
te rusten in de neigingen, waarmee ze oorspronkelijk zijn begiftigd.
sprak
Chuang Tze 2600 jaar geleden en Kahlil Gibran:
"Je
kinderen
zijn
je
kinderen niet. Zij zijn de zonen en dochters
van 's levens hunkering naar zichzelf. Ze komen door je, maar zijn niet
van je,
en hoewel ze bij je zijn, behoren ze je niet toe. Je moogt ze geven van
je
liefde, maar niet van je gedachten. Je moogt hun lichamen huisvesten,
maar niet
hun zielen, want hun zielen toeven in het huis van morgen, dat je niet
bezoeken
kunt, zelfs niet in je dromen. Je moogt proberen hun gelijk te worden,
maar
tracht hen niet aan je gelijk te maken." (Uit "De Profeet")
Wij
zijn niet door onze fysieke beperkingen begrensd in ons gelukkig zijn,
maar door onze door mensen gemaakte regels, tradities, grenzen en
moraal. Wij
hoeven niet te vliegen, want vogels doen dat onvergelijkbaar beter, we
hoeven
niet te rennen want we kunnen een jaguar nooit evenaren, de hoogte die
we
kunnen springen is armzalig vergeleken bij wat de vlo kan en al die
activiteiten maken ons niet gelukkig, maar daarmee hunkeren we alleen
naar
erkenning en schouderklopjes. Olivier Messiaen heeft zijn "Reveil des
oiseaux" gecomponeerd en had een heel orkest nodig om een zwakke
afspiegeling te realiseren van de muziek van de natuur. Terry Riley,
Steve
Reich en Philip Glass, minimal-music componisten, vereenvoudigden de
muziek en
als je hun trend doortrekt tot het verdwijnpunt, houdt je het niets dus
de
muziek van de natuur over. Op dezelfde manier kun je afstand doen van
je
bagage, stukje voor stukje tot in hetzelfde verdwijnpunt er opeens
niets meer
is en je jezelf zult vinden. Het Koninkrijk is in ons maar bijna
onzichtbaar
door alle conditioneringen en soms kan een glimp van het goddelijke
door het
schild heen breken. De natuur is niet wreed, want dat is slechts een
waarde-oordeel van een beschaafd mens, want alles is zoals het is.
Boekenkennis
verzamelen
is
een
vermoeiende en naïeve bezigheid, want het is
allemaal betrekkelijk en daarom sprak de naíeve wijze Lao Tzu de
woorden:
:
"Weten dat je niets kunt weten, dat is hoog.
Onwetendheid van dat weten
is een ziekte. Wie besef heeft van die ziekte is niet meer ziek.
De Wijze
is niet ziek, omdat hij genezen is van die ziekte. Daarom is hij niet
ziek" (71).
Het
is dezelfde strekking die je kunt vinden in Jesaja 29:14:
"En
de
Here
zeide:
Omdat dit volk Mij slechts met woorden nadert en
met zijn lippen eert, terwijl het zijn hart verre van Mij houdt, en hun
ontzag
voor Mij een aangeleerd gebod van mensen is. Daarom, zie, Ik ga voort
wonderlijk met dit volk te handelen, wonderlijk en wonderbaar: de
wijsheid van
zijn wijzen zal tenietgaan en het verstand van zijn verstandigen zal
schuilgaan".
Tradutore
traditore,
want
je
moet begrijpen dat de schriften altijd vertaald
en aangepast zijn door de geleerden, en zij zouden hun eigen graf
graven als
zij de teksten niet zouden aanpassen aan hun eigen belangen. In
wijsheid-geschriften past geen verleden en toekomende tijd. Dus je moet
het
eigenlijk lezen als:
"Daarom,
zie,
Ik
handel
wonderlijk met dit volk, wonderlijk en
wonderbaar. Omdat dit volk Mij slechts met woorden nadert en met zijn
lippen
eert, terwijl het zijn hart verre van Mij houdt, en hun ontzag voor Mij
een
aangeleerd gebod van mensen is, daarom is de wijsheid van zijn
wijzen
tenietgegaan en het verstand van zijn verstandigen schuilgegaan."
Het
is lang geleden dat wij de top bereikten en wij waren verbaasd toen we
vonden waar wij niet naar gezocht hadden en wij willen jullie
deelgenoot maken
van onze inzichten.
In
Darwin's "The Origin of Species by means of natural selection and
survival of the fittest" schrijft hij ongeveer 600x " laten we
aannemen dat" and "misschien is het zo dat" maar mensen beseffen
niet dat de evolutie slechts een theorie is om de ongelijkheid tussen
mensen te
verklaren en te rechtvaardigen en de wetenschap zoekt nog steeds naar
de
missing link. Elke theorie, elk paradigma heeft per definitie een
missing link
omdat als er geen missing link zou zijn, het geen theorie maar waar zou
zijn.
Dus zo pogen archeologen aan de excreties zoals gebouwen en geschriften
van
oude volkeren niet alleen de manier waarop zij leefden maar zelfs
waarom zij zo
leefden te reconstrueren. Zelf weten ze niet eens waarom ze zelf leven
zoals ze
leven en met al hun blinde vlekken kijken ze in het verleden en beloven
hun
goedgelovige aanhangers dat zij eens de oplossing zullen vinden en ze
beseffen
niet dat ze zelf een deel zijn van het probleem. Het is hetzelfde als
wanneer
je een prehistorisch dier probeert te reconstrueren uit zijn
uitwerpselen.
Geschiedenis en archeologie zijn altijd gekleurd door de
vooroordelen en
paradigma's van de geschiedkundigen en archeologen. Hoe zouden mensen
oude
culturen kunnen begrijpen als zij hun eigen cultuur niet eens
begrijpen? Jij
bent een gelovige en ik niet, en dat is het verschil.
Ik
geloof in niemand behalve in mijzelf. Er is geen reden om aan te nemen
dat Paulus van Tarsus geen historische persoon zou zijn, ofschoon we
alleen
over hem weten uit zijn eigen geschriften. Flavius Josephus bericht
niets over
hem, noch een van zijn contemporaine historici. Paulus is de
tovenaarsleerling
geweest die de spreuk van de Meester niet begrepen heeft, de klok heeft
horen
luiden maar niets wist waar de klepel hing, en heeft zodoende niet het
Koninkrijk gesticht maar de kerk waar het mensdom nog steeds mee
opgezadeld
zit. In ieder geval was hij eerlijk genoeg om te vertellen dat hij er
geen
fluit van begreep in het citaat:
"Want
nu
zien
wij
nog door een spiegel, in raadselen, doch straks
van aangezicht tot aangezicht. Nu ken ik onvolkomen, maar dan zal ik
ten volle
kennen, zoals ik zelf gekend ben. (1-Cor.13:12).
Het
lijkt mij verstandig om je mond te houden als je het zelf niet precies
weet. In Petrus-3:15-16 drukt Petrus zijn twijfels uit over de leringen
van
Paulus als hij zegt:
"Trouwens,
zo
doet
hij
in al zijn brieven waarin hij over dit
onderwerp spreekt. Zijn brieven bevatten een aantal moeilijke dingen.
Mensen
die niet onderlegd zijn en onstandvastig zijn, geven er tot hun eigen
ondergang
een verkeerde uitleg aan".
Er
staan zoveel tegenstrijdigheden, vaagheden en compromissen in zijn
schrijfsels dat ik me nauwelijks kan voorstellen dat weldenkende mensen
dit
warhoofd serieus nemen.
Ik
weet dat het voor de meesten van jullie heiligschennis is om de
schriften
als metaforen te lezen, maar ik weet me in goed gezelschap van Philo
Alexandrinus en in zijn tijd werd hij door de letterknechten ook
genegeerd. In
Mattheus 2, komen de wijzen uit het Oosten om Jeruzalem te bezoeken
omdat zij
een ster (van de Koning der Joden) in het Oosten hadden gezien.
En zij
gingen naar Beth-lehem, wat het huis van het brood betekent en een
metafoor is
voor een wijsheid-school en zij maakten kennis met de nieuwgeboren
messianistische beweging, "het kind", teweeggebracht door Maria (van
het Aramese Mariam = liefde) en Jozef (= God vermeerdert) en zij vielen
neer en
aanbaden hem. Als metafoor betekent het dat de nieuwe messianistische
beweging
syncretistisch het wezen van de religie had teruggebracht tot de kern
en de
wezenlijke functie, door de schriften te ontdoen van alle rotzooi
waarmee ze
waren vervuild door het priesterdom en de gevestigde orde, waardoor het
een
eenvoudige weg naar verlichting werd en het priesterdom uitschakelde.
Bovendien
gaven ze daarmee aan dat hun manier superieur was aan de Oosterse wegen
naar
het Nirwana. De geleerde priesters die wijs waren geworden en een
messianistische beweging gesticht hadden realiseerden zich dat ze de
laatste
stap naar verlichting hadden gezet en hadden ervaren dat ze door het
establishment als een gevaarlijke bedreiging werden gezien. Dus moesten
ze,
toen de grond te heet werd onder hun voeten, met "het kind" vluchten
naar Egypte waar zij onderdak vonden bij de Alexandrijnse school van
Philo.
Deze school hing niet aan de letter van de wet, maar verklaarden de
Schrift als
metafoor en daar werkten zij de boodschap gedurende dertig jaar verder
uit.
Daar pikten ze de metafoor van de Zoon van God, een creatie van Philo,
op. Want
zij beseften, zoals in de Allegorie van de Grot van Plato, dat je nadat
je het
licht hebt aanschouwt, je weer terug moet om de geketenden te bevrijden
en het
kost een heleboel tijd om de Matrix te ontcijferen.
Dat
is ook de reden dat de Matrix zoveel parallellen heeft met de
evangeliën
en misschien kun je dat als een nieuw hedendaags evangelie beschouwen,
een
metafoor van een messianistische beweging. Kijk maar op : http://www.matrixfans.net/symbolism/
Overigens
is
het
uiterst
merkwaardig, dat Philo, die naar zijn zeggen elk
jaar in Jeruzalem kwam en stierf in 45 AC nergens melding maakt over
ene Jezus
en dat en de rest kun je nooit verklaren, tenzij je ophoudt om de
evangeliën op
te vatten als een historisch verslag en Jezus als een historische
figur. Het is
even absurd om Sneeuwwitje, de Gelaarsde kat of David en Goliath als
historische figuren te zien.
Een
aardig citaat van Charles Lyell, een vriend van Charles Darwin is:
"de
oplossing
van
het
verleden ligt in het heden en niet
andersom".
Dus
je kunt pas het verleden begrijpen als je het heden begrijpt.
Ik
zou al die valse behoeften niet beter hebben kunnen verwoorden dan jij.
Vriendschappen opbouwen die zekerheid verschaffen, zijn zulke loze
woorden en
ik vraag me echt af wat je daar nu mee bedoelt. Al die oppervlakkige
conversatie, elkaar de loef afsteken, al die doodsaaie verhalen en
niemand zegt
wat hij denkt. Iedereen houdt rekening met de gevoeligheden van
anderen,
iedereen zit met zijn eigen geheimen, iedereen die gevoelige
onderwerpen
vermijdt om ruzies te voorkomen en iedereen die ervan afziet om zich te
compromitteren. Als iedereen zou zeggen wat hij dacht zou het feest
snel over
zijn. En zo beweegt de conversatie zich slechts aan de oppervlakte want
eerlijkheid en het overtreden van de impliciete regels worden
genadeloos
gecorrigeerd. Het klinkt mij zo armoedig in de oren als het samen
voedsel delen
betekenis zou geven aan plaats en groep. Voor mij is tenminste voedsel
en eten
allesbehalve emotioneel geladen, niet anders dan mijn ontlasting. Noch
slapen,
wandelen of liefhebben, noch eten in wat voor ritueel dan ook gegoten,
kan het
idee van een universele Eenheid geven. Het ervaren van Eenheid heeft
niets te
maken met doen, maar met niet-doen of zijn.
"Bestaat
het
verleden
concreet
in de ruimte? Is er ergens een
plaats, een wereld van stoffelijke dingen, waar het verleden nog plaats
vindt?
Nee. Waar bestaat het verleden dan zo het al bestaat? In de
documentatie. Het
staat opgetekend. En in de geest, in het geheugen van de mensen."
(Orwell
1984)
Daar
staat het verleden opgeschreven en wordt doorlopend veranderd,
aangepast, herschreven, geïdealiseerd en verdrongen, afhankelijk
van de
gemoedstoestand waar de eigenaars in verkeren. Voor de toekomst geldt
precies
hetzelfde. De toekomst bestaat ook alleen in de hoofden van de mensen
en is de
extrapolatie van hun vervalste verleden en wordt gemodificeerd door hun
verwachtingen en angsten. Meister Eckehart sprak:
"Verleden
en
toekomst
verhullen
god voor 's mensen aangezicht"
Mensen
laten
hun
heden
bepalen door de bagage van hun verleden en hun
onzekere verwachtingen voor de toekomst. "Ik kan er niets aan doen dat
ik
zo ben en ik kan mezelf niet veranderen" en dan zeg ik nog wel eens:
"Als je nu eenmaal zo bent, ga je nu eenmaal zo dood". Als je angstig
leeft, zul je angstig doodgaan, als je gemakkelijk leeft zul je
gemakkelijk
doodgaan. Bepaald te zijn door je sociobiologie lijkt mij eerder een
soort predestinatieleer
en eerder een evolutie dan een involutie.
De
morele regels die wij volgen zijn er niet voor om succesrijk met elkaar
in een maatschappij te leven, noch om veilig en heilzaam met elkaar om
te gaan,
want regels worden altijd ingesteld door de heersende klasse. Geen
kind, geen
slaaf, geen werknemer, kan een regel uitvaardigen. Dus regels zijn
slechts een
werktuig om iedereen zijn "eigen" plaats te wijzen. En ik vraag me af
waar jij deze succesvolle, veilige en heilzame wereld ziet. Het
moet een
hele andere zijn dan waar ik leef. Zou het niet zo zijn dat je hele
zaak
omdraait? Leven we niet in deze onrechtvaardige maatschappij juist
omdat we
deze regels hebben? En hebben we niet steeds meer regels nodig om al
die mensen
die pogen te ontsnappen of de regels ontduiken en door de mazen in de
wet
kruipen op hun plaats te houden? En dat we dat proberen door de mazen
in de wet
steeds kleiner te maken? In deze omgekeerde wereld past maar een
omgekeerde
"ethische" regel: "en zoals gij wilt dat de mensen u behandelen,
behandel hen ook zo" Dus al ik een masochist ben, zal ik mijn
medemensen
moeten martelen en als ik van cadeautjes hou, moet ik die ook aan
anderen
geven. De enen dienst is de ander waard en voor wat hoort wat en
dat is
de manier waarop we met elkaar bezig zijn. Wij laten altijd de ene hand
weten
wat de ander doet en daar is onze hele caritas op gebaseerd.
Aardig doen
is heel wat anders dan aardig zijn. Het Wu-Wei van de taoïsten is
het
tegenovergestelde en vergelijkbaar met het ethisch principe: "wat gij
NIET
wilt dat u geschiedt, doet dat ook de ander niet". De christelijk
omgekeerde variant leidt naar buiten, steeds meer en meer, prestaties,
productie, meer regels, straffen en beloningen en de taoïstische
weg en de weg
van "Jezus" leidt naar binnen, steeds minder, minder regels, minder
doen, totdat je uiteindelijk rust zult vinden en je zult verbazen en
zult
heersen over het Al.